Showing posts with label սպառազինություն. Show all posts
Showing posts with label սպառազինություն. Show all posts

06/09/2019

Հայկական բանակը համալրվել է զինվորական նոր մեքենաներով. / Տեսանյութ /

Հայաստանի զինված ուժերը նոր համալրում ունեն: Առավոտյան Պաշտպանության նախարարի մամուլի խոսնակը ֆեյսբուքի իր էջում հրապարակեց նոր զինվորական մեքենաների լուսանկարները: Օրվա լավ լուրով Արծրուն Հովհաննիսյանն առաջինը կիսվել է «Էպիկենտրոն»-ի հետ, նաև տեղեկացրել՝ Պաշտպանության նախարարությունը տարվա ընթացքում նոր ռազմական տեխնիկայի, սպառազինության համալրում կունենա:





Նյութը՝ Kentron.tv կայքի


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

03/09/2019

Վերածննդի հրապարակում կազմակերպվել է ռազմական տեխնիկայի և սպառազինության ցուցահանդես


Սեպտեմբերի 2-ին, Ստեփանակերտի Վերածննդի հրապարակում կազմակերպվել է ռազմական տեխնիկայի և սպառազինության ցուցահանդես:

«Արցախպրես»-ի թղթակցի հաղորդմամբ` ցուցահանդեսին ԱՀ Նախագահ Բակո Սահակյանը պաշտպանության նախարար Կարեն Աբրահամյանի և պաշտոնատար այլ անձանց ուղեկցությամբ շրջել է տաղավարներով ու ծանոթացել ներկայացված արտադրանքին և սեփական արտադրության նոր զինանմուշներին:

Մեզ հետ զրույցում ԱՀ ՊՆ, ՊԲ հրամանատար, գեներալ-մայոր Կարեն Աբրահամյանն ասել է, որ ցուցադրության նպատակն է հանրությանը ներկայացնել զինված ուժերում առկա նոր նմուշները և խթանել տեղական արտադրանքին:

«Սեփական արտադրության նոր զինանմուշները կհագեցնեն առաջնագիծը և կբարձրացնեն զորքի կենսունակությունը: Սպառազինության տեսակներից որոշներն արդեն իսկ անցել են զորային փորձարկում, որոշներն էլ դեռ փորձարկման մեջ են: Մեր սպաներն ու զինվորները գոհ են այն տեսակներից, որոնք կիրառվում են գործնականում: Միանշանակ է, որ առաջիկայում մեր բանակը համալրվելու է արդիականացված սպառազինությամբ և նոր զինտեխնիկայով»,- մանրամասնել է Կարեն Աբրահամյանը:

Վերածննդի հրապարակում բացազատվել էր նաև դաշտային խոհանոց՝ համերկրացիներին և հյուրերին հնարավորություն ընձեռելով համտեսել  զինվորական ճաշ:









Նյութը՝ Artsakhpress.am կայքի


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է:
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

31/08/2019

Վերածննդի հրապարակում տեղի կունենա ռազմական տեխնիկայի և սպառազինության ցուցահանդես


Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը իրազեկում է, որ Արցախի Հանրապետության անկախության հռչակման 28-րդ տարեդարձին նվիրված տոնակատարությունների շրջանակում սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 11:30-ից 14:00-ն Ստեփանակերտի <<Վերածննդի>> հրապարակում կազմակերպվելու է ռազմական տեխնիկայի և սպառազինության ցուցահանդես, որի ժամանակ ներկայացվելու են նաև սեփական արտադրության նոր զինանմուշների ցուցադրություն:

      Տեղեկացնում ենք նաև, որ <<Վերածննդի>> հրապարակում բացազատվելու է դաշտային խոհանոց՝ մեր համերկրացիներին և հյուրերին հնարավորություն ընձեռելով համտեսել  զինվորական ճաշ:


ԱՀ ՊՆ մամուլի ծառայություն 


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

04/08/2019

ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը մանրամասնել է, թե ինչ զինտեխնիկա է ներկրվել Հայաստան ու ինչ է արտադրվում ԼՂ–ում

Տարբեր պայմանագրերի հիման վրա սպառազինության ու ռազմական տեխնիկայի ներկրումն արդեն սկսվել է։ Այս մասին այսօր Դիլիջանում, «Խաղաղության մարտիկ» միջազգային ռազմական մրցումների բացմանը լրագրողներին հայտնեց ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանը։

«Ռազմական տեխնիկան վերաբերում է հակաօդային, հակահրթիռային պաշտպանության էլեմենտներին` հեռահար, ճշգրիտ խոցման միջոցներ, ինչպես նաև հետախուզության կրակային միջոցներն ավելացնելուն»,– ասաց Դավթյանը։
ՀՀ ԳՇ պետը նշեց, որ օրերս ԼՂ ՊԲ–ում արդեն զորային փորձարկումն անցել են ԼՂ ռազմարդյունաբերության կողմից մշակված ռազմական տեխնիկայի որոշ նմուշներ` նշանոցներ, կրակի կառավարման միջոցներ։
Դավթյանը նշեց, որ Արցախում արտադրված ռազմական տեխնիկան բավականին արդյունավետ է և համագործակցության շրջանակում պլանավորում են Հայաստանիսպառազինության մեջ նույնպես ընդգրկել այդ տեխնիկայից։
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի զինված ուժերի ղեկավարությանը դրանք հատկապես հետաքրքրել են գին–որակ համադրությամբ։

ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանն օգոստոսի 1-ին հայկական երկու հանրապետությունների ռազմական համագործակցության ծրագրի շրջանակում ԱՀ ՊՆ, ՊԲ հրամանատար, գեներալ-մայոր Կարեն Աբրահամյանի ուղեկցությամբ, այցելել էր հարավային ուղղությամբ տեղակայված զորամասերից մեկի մշտական տեղակայման վայր և առաջնագիծ:
ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետը տեղում ծանոթացել է օպերատիվ-մարտավարական իրադրությանը, կատարված ինժեներա-ամրաշինական աշխատանքներին, հետաքրքրվել դիրքապահների սոցիալ-կենցաղային պայմաններով, սննդի որակով, ուսումնասիրել ներդրված նորագույն սարքավորումներն ու զինատեսակները:


Նյութը՝ Armeniasputnik.am կայքի

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

03/08/2019

ԶՈՒ-ն 2019-2020-ին համալրվելու է պրոֆեսիոնալ նոր զինտեխնիկայով. Արտակ Դավթյան


Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունն այս տարի և եկող տարվա ընթացքում շարունակելու է բավականին շատ պրոֆեսիոնալ ռազմական տեխնիկայի ներկրումը: Այդ մասին լրագրողների հետ զրույցում նշեց Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանը:

«Այն, ինչ հայտարարվել է, լրացուցիչ բան չեմ ասի, միայն կասեմ, որ այս տարի և եկող տարվա ընթացքում արդեն պայմանագրերի հիման վրա սկսվել է և շարունակվելու է բավականին շատ պրոֆեսիոնալ ռազմական տեխնիկայի ներկրումը, շարք կանգնեցումը: Ընդ որում, տվյալ ռազմական տեխնիկան վերաբերվում է  հակաօդային, հակահրթիռային պաշտպանության էլեմենտներին, հեռահար խոցման, ճշգրիտ խոցման միջոցներին: Դրանք նաև ավելացնելու են հետախուզության  կրակային հզորությունները մեր զինված ուժերում: Հետախուզությունը պետք է ճիշտ հետախուզի, կրակային խոցումը՝ ճիշտ խոցի, այդ երկուսի համադրելիությունը թույլ է տալիս ավելի կարճ ժամկետներում ավելի հստակ խոցել»,- «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ ասաց Դավթյանը:

ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետն ընդգծեց, որ երկու օր առաջ եղել է Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակում: «Այնտեղ արդեն փորձարկումներ անցել են իրենց ռազմարդյունաբերության կողմից մշակված որոշակի ռազմական տեխնիկայի նմուշներ, հիմնականում նշանոցներ, հակաօդային պաշտպանության և կրակի կառավարման միջոցներ: Համագործակցության շրջանակներում հույս ունենք Արցախի Հանրապետությունից վերցնել նման միջոցներ, որովհետև բավականին արդյունավետ են, գին-որակ համադրության մեջ մեզ համար բավականին հետաքրքիր են»,- ասաց Արտակ Դավթյանը:       

Հուլիսի 22-ին լրագրողների հետ զրույցում Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը հայտարարել էր, որ Ռուսաստանից պատվիրված Սու-30 ինքնաթիռները, պայմանավորվածության համաձայն, Հայաստանում կլինեն արդեն այս տարվա վերջ–հաջորդ տարվա սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում։

Հարցին՝ արդյոք նոր սպառազինության տեսակներ ձեռք բերելու են, թե ոչ նախարարը պատասխանել էր. «Չեմ կարող հիմա դրա մասին խոսել, բայց ռազմական անակնկալներ են լինելու»:


Նյութը՝ Armenpress.am կայքի


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

26/07/2019

«Բոլոր «պոստերում» ջրամատակարարում է լինելու մինչեւ 2020 թվականի հոկտեմբերը».Արմեն Գրիգորյան


Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, անդրադառնալով ոլորտում կատարված աշխատանքներին, նախ նշեց, որ անվտանգությունը միայն ռազմականը չէ, այլ նաեւ կառավարման համակարգի արդյունավետությունն ու ռազմավարական ենթակառուցվածքների զարգացումը: Ի՞նչ բարելավում է տեղի ունեցել անվտանգության ոլորտում. ԱԽ քարտուղարը պատասխանեց.«Սպառազինության մասով՝ նոր զենքեր են ձեռք բերվել, 2019-ի վերջին ՍՈՒ-երն արդեն պատրաստ կլինեն, 2020-ին արդեն ձեռք կբերենք: Բացի սրանից, այլ սպառազինություն է ձեռք բերվել, որի մասին պաշտպանության նախարարը, եթե անհրաժեշտություն լինի՝ կխոսի»: Գրիգորյանը նաեւ հիշեցրեց՝ զորացրված սպաների բնակարանային խնդիրը ԱԽ-ն մեկ որոշումով լուծել է, զինվորականների աշխատավարձն է 10%-ով բարձրացվել.«Այս պահին մենք ունենք քաղաքական որոշում ենթակառուցվածքների մասով՝ բոլոր «պոստերում» ջրամատակարարում է լինելու մինչեւ 2020 թվականի հոկտեմբերը: Սրա համար ֆինանսական հատկացումներն ու  տեխնիկական  մասը կապահովվի, քաղաքական որոշումը կա»: Գրիգորյանը նաեւ ասաց՝ հանրության բարձր վստահությունը կառավարության եւ վարչապետի հանդեպ թույլ է տալիս ավելի արդյունավետ կառավարման համակարգ ունենալ.«Այս տարի նախատեսվում է  62 միլիարդ  հավելյալ եկամուտ ունենալ: Սա նշանակում է՝ այս եկամուտների մի մասն ուղղվելու է անվտանգության համակարգի ենթակառուցվածքները զարգացնելուն եւ զինծառայողների սոցիալ-տնտեսական վիճակը  բարելավելուն»: 


Նյութը՝ Aravot.am կայքի


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

22/07/2019

Ռազմական անակնկալներ են լինելու. Դավիթ Տոնոյանը՝ սպառազինությունների ձեռքբերման մասին



Ռուսաստանից պատվիրված Սու-30 ինքնաթիռները, պայմանավորվածության համաձայն, Հայաստանում կլինեն արդեն այս տարվա վերջ–հաջորդ տարվա սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում, այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը։
Հարցին՝ արդյոք նոր սպառազինության տեսակներ ձեռք բերելու են, թե ոչ նախարարը պատասխանեց. «Չեմ կարող հիմա դրա մասին խոսել, բայց ռազմական անակնկալներ են լինելու»,-ընդգծեց նա:

Դավիթ Տոնոյանը նաև անդրադարձավ զինծառայող Յուրի Բրոյանի դեպքին՝ նշելով, որ կան որոշ թերություններ, որոնք թույլ չեն տվել վաղօրոք բացահայտելու զինծառայողի հոգեվիճակը: 

Նախարարը վստահեցրեց, առողջական խնդիրներ ունեցող քաղաքացիներին բանակ զորակոչելու դեպքերի նվազում կա: «Պետք էր շատ ավելի աշխատել, հանձնարարությունները տրված են: Ավելին չեմ կարող ասել, որովհետև նախաքննությունն է անցկացվում»,– ասաց նա:

Հիշեցնենք, որ Յուրի Բրոյանը դուրս էր գրվել ՀՀ ԱՀ Նուբարաշենի «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կոմիտե» ՓԲԸ-ից և չէր ներկայացել զորամաս, պարզվել էր, որ ազգությամբ եզդի զինծառայողը բանակ էր զորակոչվել նախորդ տարվա օգոստոսին ՝թույլ մտավոր հետամնացություն ախտորոշմամբ:


Նյութը՝ Tert.am կայքի



Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

27/06/2019

ՀՀ ՊՆ-ն կնքել է պայմանագրեր հարձակողական նոր զինատեսակների մատակարարումների վերաբերյալ

Մոսկվայում անցկացվող «Բանակ 2019» միջազգային ցուցահանդեսի շրջանակներում կնքվել են պայմանագրեր՝ հարձակողական նոր զինատեսակների, նոր սերնդի զինամթերքի ձեռքբերման, ինչպես նաև այլ միջոցների մատակարարումների վերաբերյալ: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ «Առաջին ալիքի» հետ զրույցում ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը նշել է, որ Հայաստանի ռազմական օդուժը վերազինման փուլում է: Այդ նպատակով ռազմական տեխնիկայի ցուցահանդեսին երկկողմ հանդիպումներ է ունենում մի շարք ընկերությունների ղեկավարների հետ:
«Այդ պայմանագրերը շատ կարևոր են մեր զինված ուժերի զարգացման շարունակականությունն ապահովելու համար»,-ասել է Դավիթ Տոնոյանը: Մատակարարումներ սկսվելու են այս տարվա վերջին կամ 2020 թվականի սկզբին: Սպառազինություններ ձեռք բերելու բանակցությունները շարունակվում են:
Դավիթ Տոնոյանն անդրադարձել է նաև Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի՝ հայկական ռազմական օդուժի Կովկասում կիրառելիությունը թերագնահատելուն: «Եթե ավելի ուշադիր լինեն, ապա կնկատեն, որ նույն բազմաֆունկցիոնալ ռազմական օդուժը օգտագործվում է Հիմալայներում՝ ավելի բարձրադիր գոտիներում»,-ասել է Դավիթ Տոնոյանը:
«Բանակ 2019» միջազգային ցուցահանդեսին մասնակցում է մոտ 100 օտարերկրյա պատվիրակություն, Հայաստանի ռազմաարդյունաբերական համալիրը տեղակայված է առանձին տաղավարում։


Նյութը՝ Armenpress.am կայքի


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

24/06/2019

Ցուցադրվել են սպառազինության և զինվորական տեխնիկայի նմուշներ

Հունիսի 23-ին 1-ին զորամիավորման ենթակայությամբ գործող զորամասերը Գորիս և Կապան քաղաքներում ցուցադրել են սպառազինության և զինվորական տեխնիկայի նմուշներ:

Ուսումնական կետերում ներկայացվել են հրաձգային զինատեսակներ, հրթիռահրետանային միջոցներ,  թրթուրավոր տեխնիկա: Բացազատված դաշտային խոհանոցներում միջոցառման հյուրերը համտեսել են զինծառայողներին հատկացվող սննդատեսակներ: 









Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

21/06/2019

ՀՀ-ն բանակցում է Հնդկաստանից և Չինաստանից ռազմական արտադրանք գնելու հարցում


ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը Չինաստանի և Հնդկաստանի գործընկերների հետ բանակցություններ է վարում սպառազինության ձեռքբերման հարցով։ Պաշտպանության փոխնախարար Գաբրիել Բալայանը «Ազատության» եթերում նշել է, որ համագործակցությունից արդեն շոշափելի արդյունքներ կան։

Փոխնախարարը, պատասխանելով լրագրողի այն հարցին, թե Հայաստանը բացի Ռուսաստանից այլ երկրների հետ համագործակցում է՞, թե ոչ սպառազինության ձեռքբերման հարցում, մասնավորապես ասել է․

Արևելքի գործընկերների հետ մենք ունենք շատ շոշափելի արդյունքներ։ Մասնավորապես մեր չինացի գործընկերների հետ, հնդիկ գործընկերների հետ որոշակի քննարկումներ ունենք։

Բալայանը նաև հայտնել է, որ շուտով ՊՆ–ն կկարողանա որոշակի մանրամասներ հաղորդել արևելքի երկրների հետ համագործակցության արդյունքներից։
Անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությանը կապված նոր զինատեսակ ստանալու մասին՝ պաշտպանության փոխնախարարը ասել է, որ գերատեսչությունը առաջնահերթություն է տալիս ճշգրիտ և գերճշգրիտ զինատեսակներին։

Նյութը՝ Razm.info կայքի




Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`


13/06/2019

Հայաստանն աշխատում է զենքերի տեսականին մեծացնելու ուղղությամբ

ՀՀ կառավարությունը, պաշտպանության նախարարությունն աշխատում են զենքերի տեսականին մեծացնելու ուղղությամբ:
Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը` անդրադառնալով լրագրողի հարցին, թե արդյոք Սանկտ Պետերբուրգում ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպման ընթացքում զենքերի նոր խմբաքանակի գնման մասին խոսք գնացել է:
«Զենքերի գնման գործընթացը բավականին բարդ, պետական գործառույթ է, որը միանգամից ոտքի վրա չի որոշվում: Մենք ունենք զենքերի գնման բնականոն գործընթաց, մատակարարումներ: Ինչպես վարչապետն էր հայտնել` մենք ուզում ենք, բնականաբար, մեծացնել, այլ տեսականիներ ունենալ, խոսքը ոչ փոքր մարտավարական զենքերի մասին է: Մենք այդ ուղղությամբ աշխատում ենք»,-ասաց Հովհաննիսյանը:
Ամեն ինչ չէ, սակայն, որ շատ արագ է տեղի ունենում, ցանկությունների ձևավորումն էլ վայրկենական չի կայացվում: ՊՆ-ում, գլխավոր վարչությունում, կառավարությունում լինում են նիստեր, քննարկումներ, որոշվում են տեսականին, չափաքանակը, գները. միջպետական բարդ գործընթաց է:
Հարցին, թե Հայաստանի համար կան արդյոք առաջնային զինատեսակներ` խոսնակը նշեց, որ ինչպես բազմիցս ասել է երկրի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը, դրանք մեր ռազմավարությանը համահունչ նոր սերնդի, գերճշգրիտ, հեռահար հարձակողական, բազմաֆունկցիոնալ զինատեսակներն են:

Նյութը՝ Artsakhpress.am կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

27/05/2019

Բանակը 6 տարում կապահովվի անօդաչու թռչող սարքի 1000 օպերատորով․ Կարեն Վարդանյան

«Պատրաստվում ենք ստեղծել 150 տեխնոլոգիական ձեռնարկություն Սյունիքում՝ 75 մլրդ դրամ ընդհանուր շրջանառությամբ: Ունենում ենք հայթեքում 1500 աշխատուժ, այլ ոլորտներում՝ 3 հազար աշխատուժ: Բանակին ապահովում ենք 6 տարվա մեջ 1000 անօդաչուի օպերատոր»,-ասաց Կարեն վարդանյանը՝ հավելելով, որ ծրագիրը կյանքի կոչելու նպատակով «Արմաթ» աշխատանոցներ կստեղծվեն բոլոր դպրոցներում:
Նա ընդգծեց, որ ընդհանուր ներդրումները կկազմեն մոտ 2,2 մլրդ դրամ, որից կհավաքգրվի 5,5 մլրդ դրամի հարկ:
Համաժողովը վարողը նշեց, որ այսօր Կապանի 20 դպրոցներում «Արմաթ» լաբորատորիաների հիմնման հուշագիր է ստորագրվելու:

Նյութը՝ News.am կայքի։


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

16/05/2019

Ադրբեջանը հայտարարել է սեփական արտադրության ԱԿ–74Մ–երի քանակի մասին

Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում մենկարկած ռազմարդյունաբերական միջացգային MILEX-2019 ցուցահանդեսին Ադրբեջանի ռազմարդյունաբերական համալիրի ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ Ադրբեջանն արդեն 100 հազար միավորից ավելի ԱԿ–74Մ ավտոմատ է արտադրել։
Այս մասին հայտնում է «ՏԱՍՍ» գործակալությունը։
Նրանց խոսքով՝ մինչև 2021 թվականը գործող պայմանագիրը նախատեսում է ընդհանուր 120 հազար ԱԿ–74Մ–ի արտադրում։
Այս թիվը, սակայն, մեզ իրատեսական չի թվում քանի որ Ադրբեջանում այս ավտոմատների արտադրությունը հակասական նախապատմություն ունի։
Նախ՝ պայմանագիրը կնքելու ժամանակ՝ 2011 թվականին, «Զենքի համաշխարհային առևտրի վերլուծության կենտրոնը» (ЦАМТО) հոդված էր հրապարակել, որտեղ նշվում էր, որ Ադրբեջանը արտադրելու է տարեկան 12 հազար միավոր ԱԿ–74Մ։
Արտադրելով տարեկան 12 հազար միավոր ԱԿ–74Մ՝ Ադրբեջանը, բնականաբար, մինչև 2021 թվականը կհասցներ արտադրել 120 հազար միավոր ավտոմատ՝ ինչպես այսօր հայտարարել են Ադրբեջանի ռազմարդյունաբերական համալիրի ներկայացուցիչները։
Այնուհետև՝ 2013թ. ապրիլին, Ադրբեջանի պաշտպանական արդյունաբերության նախարարը երկրի նախագահին զեկուցել էր, որ ԱԿ–74Մ–երի արտադրությունը հաջողությամբ իրականացվում է։
Ավելի ուշ՝ 2014 թվականին Բաքվում «Ռոսօբորոնէքսպորտի» գործադիր տնօրենի խորհրդական Էսեն Տոպոևը հայտարարել էր, որ շուտով կսկսվի ԱԿ–74Մ–ի սերիական արտադրությունը, իսկ մինչև այդ պիտի լուծեն ադրբեջանցի զինագործ մասնագետներ պատրաստելու և հոսքագծերի հետ կապված մի քանի տեխնիկական խնդիրների հարցերը։ Տոպոևը հայտարարության մեջ նաև շեշտել էր, որ արտադրությունը «համաձայնեցված գրաֆիկով» է սկսվելու։
Այսինքն՝ մինչև այդ էլ պլանավորած էր, որ Ադրբեջանը մինչև 2014 թվականը սերիական արտադրության չի դնելու ԱԿ–74Մ–ը՝ չնայած մինչ այդ տարածվող տեղեկություններին։

Այսպիսով կասկածելի է, որ Ադրբեջանը ներկայումս արտադրել է 100 հազար ԱԿ–74Մ, սակայն արտադրանքի ծավալների մասին ստույգ գնահատական տալը դժվար է։ Չնայած վերոնշյալի, կասկածելու հիմքեր, որ Ադրբեջանը չի արտադրի նախատեսած 120 հազար ավտոմատն ու կտապալի գործարքը, չկան։
Նյութը՝ Razm.info կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

29/04/2019

2018 թվականին Հայաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 609 մլն դոլար. զեկույց


2018 թվականին Հայաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 609 մլն դոլար, ինչը 33 տոկոսով ավելի է, քան 2017 թվականին: Այս մասին են վկայում Ստոկհոլմի խաղաղության խնդիրների հետազոտման միջազգային ինստիտուտի (SIPRI) տվյալները:
Զեկույցում տեղեկություններ չկան Ադրբեջանի եւ Վրաստանի վերաբերյալ: Ինչ վերաբերում է Հայաստանի մյուս հարեւանին՝ Իրանին, ապա Իրանի ռազմական ծախսերը կազմել են 13,2 մլրդ դոլար:
Զեկույցի համաձայն՝ 2018 թվականին Ռուսաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 61,4 մլրդ դոլար, ինչը SIPRI վարկանիշով ըստ ռազմական ծախսերի չափի նրան դարձրել է վեցերորդը: 2017 թվականի համեմատությամբ Ռուսաստանի ռազմական ծախսերը 3,5 տոկոսով կրճատվել են:
2018 թվականին Թուրքիայի ռազմական ծախսերն աճել են 24 տոկոսով՝ մինչեւ 19,0 մլրդ դոլար, ինչը տարեկան ամենաբարձր տոկոսային աճն է աշխարհի 15 խոշոր ռազմական ծախսերով երկրների շարքում:
2018 թվականին ռազմական ծախսերի ամենամեծ բացարձակ աճ է դիտվել ԱՄՆ-ում (27,8 մլրդ դոլար), իսկ ամենամեծ կրճատումը՝ Սաուդյան Արաբիայում (- 4,6 մլրդ դոլար):
Չինաստանը, որը ռազմական ծախսերի մեծությամբ աշխարհում երկրորդ երկիրն է, 2018 թվականին իր ռազմական ծախսերը մեծացրել է 5,0 տոկոսով՝ մինչեւ 250 մլրդ դոլար: Չինաստանի ռազմական ծախսերի աճ է դիտվում 24-րդ տարին անընդմեջ:
Ընդհանուր առմամբ, 2018 թվականին  ռազմական ծախսերն աճել են մինչեւ 1822 մլրդ դոլար, ինչը 2,6 տոկոսով ավելի է, քան 2017 թվականին:

Նյութը՝ News.am կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

24/04/2019

ՍՈւ-30ՍՄ-ները Հայաստան կմատակարարվեն մինչ 2020-ի սկիզբ. Տոնոյան

Մոսկվայում անցկացվող «Միջազգային անվտանգության հարցերով 8-րդ համաժողովի» շրջանակներում, պատասխանելով ռուսաստայնան «ՏԱՍՍ» լրատվական գործակալության հարցին, Դավիթ Տոնոյանը խոսել է ՍՈւ-30ՍՄ կործանիչների մատակարարման ժամկետներից:
Նախարարը մասնավորապես ասել է.
Առաջին փուլում կլինի 4 ինքնաթիռ: Մատակարարումները նախատեսվում են այս տարվա վերջ – 2020 թ. սկիզբ: Հետո կաշխատենք այս ուղղությամբ:
Տոնոյանը նշել է նաև, որ կործանիչների ձեռքբերման համար առաջին վճարները արդեն արվել են:

Հիշեցնենք, որ մատակարարումների վերաբերյալ նման ժամկետներ Դավիթ Տոնոյանը ասել էր դեռ փետրվարին՝ IDEX-2019 ռազմական միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։
Նյութը՝ Razm.info կայքի

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

22/04/2019

ԹԵ ԻՆՉՈՒ Է ՄԵԶ ՊԵՏՔ «ՍՈՒ-30ՍՄ»-Ը․ Արծրուն Հովհաննիսյան

Banak.info-ի խմբագրությունը ստացել է ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար, ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանի՝ «Թե ինչու է մեզ պետք«ՍՈւ-30 ՍՄ»-ը» վերնագրմամբ հոդվածը, որը հրապարակվում է ի լրումն նախորդ՝ «Թե ինչու չի կարելի հակադրել ․․․․․․ՐՆ ու «ՍՈւ-30 ՍՄ»-ը» հոդվածի, որը հակադարձում է 01.04.2019թ-ին, Ինժեներ-ֆիզիկոս Լևոն Պողոսյան-ը Yerevan.today կայքում հրապարակած «Արդյո՞ք Հայաստանին պետք են Սու-30ՍՄ կործանիչները․ համակողմանի վերլուծություն» վերնագրով հոդվածին։ Հոդվածը ստորև ներկայացնում ենք ամբողջական և առանց խմբագրման։
Որոշել էի «Արդյո՞ք Հայաստանին պետք են Սու-30ՍՄ կործանիչները համակողմանի վերլուծություն» հոդվածին և բազում քննադատություններին չանդրադառնալ, սակայն, քանի որ մասնագիտական առումով այս ամենի հետ ունեմ ուղիղ առնչություն և առկա են նաև որոշ այլ հանգամանքեր, որոշեցի ամեն դեպքում արձագանքել: Արձագանքս արագ չստացվեց, քանի որ զբաղված էի ավելի կարևոր բաներով:
Միանգամից ասեմ, որ նյութը կառուցված է սխալ ոչ միայն որոշ կոնկրետ հաշվարկների առումով, այլև իր մեջ պարունակում է նաև կոնցեպտուալ սխալներ: Չեմ հավակում այս արձագանքում տալ ամեն ինչի պատասխան զուտ հոդվածի սահմանները հաշվի առնելով, սակայն հիմնական շեշտադրումներն այնուհանդերձ կանեմ: Խնդրին ավելի մանրամասն ծանոթանալ ձգտողներին կխնդերի ուսումնասիրել գիրքս, որը հասանելի է շատերին և այն առնվազն կա Երևանի մեծ գրադարաններում: Գիրքը կոչվում է` Ռազմարվեստ. Հատոր Առաջին: Օդային գերակայություն, Երևան 2017:
Մինչև բուն նյութին անցնելը, ասեմ, որ ասելիքը, որը շարադրել է ինժեներ-ֆիզիկոս Լևոն Պողոսյանը, իր մեջ ոչ մի նորություն չունի և այն ընդամենը մակերեսորեն կրկնում է այսպես կոչված ՙպաշտպանական՚ կամ, առավելագույնը, ՙպատասխան հարվածի՚ տեսությունը, որն ունի իր նախահայրերը ի դեմս ամենից առաջ ԽՍՀՄ մարշալ Օգարկովի դպրոցի: Թե ինչով է աչքի ընկնում այս դպրոցը, մասնագետները լավ գիտեն, ես այդքանը այստեղ շարադրել չեմ ուզում, միայն կարճ կասեմ, որ դա նշանակում է լինել մաքսիմում զգույշ և ունենալ շատ միջոցներ պաշտպանվելու ու պատասխան հարվածի համար, ինչը, ծախսատար լինելուց զատ, նաև մեր պայմանների համար էլ որոշակիորեն անընդունելի է: Միաժամանակ հասկանալի է նաև, որ դրանով նախ և առաջ կորում է նախաձեռնողականությունը և ճկունությունը, այն ճկունությունը որը այդքան աղավաղել է պարոն Պողոսյանը:
Ամեն դեպքում անցնենք նյութին ու վերլուծենք այն:
Նախ և առաջ նշենք, որ Հայաստանի Հանրապետության համար երբեք էլ կործանիչները չեն դիտարկվել որպես որևէ հրթիռային կամ այլ միջոցի այլընտրանք, չնայած կարող էին այդպես դիտվել, և իրականում կործանիչների ձեռքբերման պատճառով որևէ միջոց հետ չի մղվելու կամ անտեսվելու: Եվ, ինչպես գիտեք, դրանք կործանիչներից ավելի շուտ են ձեռքբերվել: Ավելին կործանիչների ձեռբերումը, ըստ ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հայեցակարգի, անպայման պետք է ուղեկցվի այլ միջոցների հետ համադրմամբ՝ հրթիռային, անօդաչու, ՀՕՊ, ՌԷՊ միջոցների զարգացմամբ:
Անցնելով առաջ և անդրադառնալով հեղինակի մեկ այլ թեզին, նշենք, որ 2016 թ-ի Ապրիլյան պատերազմում օդային գերակայության համար պայքար առհասարակ չի եղել, ընդ որում ուղղաթիռների մասնակի կիրառությունը և ԱԹՍ-ների կիրառությունն ինքնին չի կարող վկայել նման պայքարի մասին, քանի որ դրանց առջև դրված էր սահմանափակ, մարտավարական խնդիրներ: Իրականում ռազմա-տեսական գրականության մեջ հստակորեն հիմնավորված է, որ օդային գերակայությունը, որպես երևույթ, սկսվում է առնվազն կորպուսի և ավելի բարձր մակարդակի օպերատիվ ռազմագործողությունից: Եթե ավելի հասկանալի լեզվով ասեմ, միտքը կարելի է ձևակերպել այսպես. ամեն մի թռչող սարքի կիրառությունը չէ, որ ենթադրում է պայքար օդային գերակայության համար և, մինչև մասսայական օդային հարվածներ չկիրառվեն, օդային հարձակման միջոցները չէշելոնավորվեն ու չլինի կործանիչների կիրառություն, խոսք չի կարող լինել օդային գերակայության կամ դրա համար մղվող պայքարի մասին:
Ահա այս սխալ հարթակից էլ բխեցնելով՝ հեղինակը, մեղմ ասած, հետագայում շարունակել է իր մոդելավորումը և, հիմքում լինելով արդեն իսկ սխալ, գալիս է անհիմն եզրակացությունների: Իրոք, հետագայում հեղինակը շարունակում է օրինաչափություններ փնտրել հենց նման սխալ հիմքի վրա և արդյունքում զարմանալի չէ, որ նա դրանք գտնում է այն լոկալ կոնֆլիկտներում, որոնք որպես օրինակ չի կարելի վերցնել: Չի կարելի հստակ մարտավարական բնագծեր, զորակազմ, արտահայտված ենթակառուցվածքներ և համազորային մարտի համար նախատեսված այլն պայմաններ չունեցող անկանոն մարտական խմբերի ուժերը և վարած մարտական գործողությունները համեմատել Ադրբեջանի և Հայաստանի ԶՈւ-երի ու դրանց կողմից վարված և վարվելիք ռազմական գործողությունների հետ: Ներկայումս նշված երկու երկրների ԶՈւ-երի հագեցվածությունը, կրակային միջոցների խտությունը և այլ հատկանիշները պահանջում են լրիվ այլ չափումներ, որոնց մասին նշված հոդվածում ոչ մի խոսք չկա:
Պարզ ասած՝ իհարկե, միշտ էլ կարելի է առանձին ջոկատներ կազմած վազվզել լեռներում ու անտառներում և նույնիսկ ունենալ ամենագնացների վրա դրված խոշոր տրամաչափի գնդացիրներ, սակայն սա առավելագույնն է, որին կարելի է այդ պարագայում հասնել, քանզի ժամանակակից համազորային մարտում հաջող պաշտպանական կամ հարձակողական գործողություններ իրականացնելու համար սա վճռականորեն բավարար չէ: Այս առումով ավելորդ էլ է ասել, որ ՀՀ Զինված ուժերը, ի տարբերություն Աֆղանստանում գործող թալիբների կամ Մերձավոր Արևելքում գտնվող Իսլամական պետության անկանոն մարտական խմբավորումների և նույնիսկ, ինչու չէ, 1992-1994թթ. Արցախյան ազատամարտի հայկական զինված ուժերի կառուցվածքային տիպի, բարեբախտաբար վաղուց արդեն ունեն ժամանակակից ու կանոնավոր տեսք՝ զրահատանկային, հրթիռահրետանային, ՌԷՊ, մոտոհրաձգային և օդային տարրերի համակարգային կիրառմամբ: Այս առումով հասկանալի է, որ, աճած լինելով ընդհուպ մինչև այս մակարդակ և սա համարելով իսկական մի ձեռքբերում, մենք սրա հետ միասին նաև ուղղակի դատապարտված ենք ունենալ հզոր օդուժ և ապահովել կայուն օդային գերակայություն, քանզի հակառակ պարագայում, կրկնեմ, մենք կիջնենք անընդունելի այն մակարդակին, որն առկա է անկանոն պայքարի հակված իսլամական նույն մոջահեդների ջոկատների պարագայում: Սա, բնականաբար, հետքայլ է և սկզբունքորեն իսկ անընդունելի է մեզ համար, մանավանդ այն պարագայում, երբ, ի տարբերություն նույն թալիբների կամ Իսլամական պետության գրոհայինների, մեր զինված ուժերը խնդիր ունեն տարածք պահել, այլ ոչ թե ուժեղ հարված ստանալու պարագայում ցրվել և դիմադրություն կազմակերպել անկանոն մարտավարությամբ: Բացի այս մեր Զինված ուժերի առջև խնդիր է դրված նաև առիթի դեպքում զրահատանկային և հրթիռահրետանային հարվածներիի կոմբինացված ու արդյունավետ կիրառմամբ հաջող հակահարձակման անցնել: Հասկանալի է, որ այս պարագայում թալիբյան կամ իսլամական պետության գրոհայիններին բնորոշ մարտավարությունը մեզ համար ոչ միայն հետքայլ է, այլ այն նաև մեզ կդատապարտի անհեռանկար մի մարտի ու ցավալի պարտության, քանի որ այդ պարագայում սկզբունքորեն իսկ կբացառվեն նույն զրահատանկային, հրթիռահրետանային կամ նույնիսկ ՌԵՊ միջոցների համալիր կիրառումը, իսկ այդ պարագայում ժամանակակից համազորային մարտում անհնար է կյանքի կոչել այն խնդիրները, որոնց մասին արդեն խոսվեց և որոնք դրված են մեր Զինված ուժերի առջև՝ ամենագնացների վրա դրված խոշոր տրամաչափի գնդացիրներով հարձակման չես գնա ու չես կարողանա հույս ունենալ ապահովել հակառակորդի էշելոնացված պաշտպանության ճեղքում ու դա, կրկնենք, այն պարագայում, երբ օդից քեզ կհարվածեն հակառակորդի օդային միջոցները:
Այժմ ճկունության մասին: Այս հատկանիշը, որը ռազմարվեստում միշտ և հատկապես այսօր որոշիչ դեր ունի, հարգելի Լևոն Պողոսյանի կողմից աղավաղվել է և նույնիսկ ավելին՝ հեղինակի մոտ այն նույնիսկ հեգնական երանգավորում է ստացել: Այս ամենին ես ընդամենը կարճ մի հարցով կարող եմ պատասխանել՝ իսկ այս լարվածության ու հագեցվածության պարագայում սովորական հաուբիցով կրակելը չի կարո՞ղ բերել էսկալացիայի: Վերջապես չմոռանանք, որ, եթե կողմերից կամ կողմերից նույնիսկ մեկի կողմից կա պատերազմ սկսելու ցանկություն, ապա պատերազմը ցանկացած դեպքում կսկսվի և այստեղ նույնիսկ հաուբիցային կրակոցը չէ, այլ ընդամենը Բրաունինգ տիպի ատրճանակի մեկ կրակոցը կարող է պատերազմի բերել, ինչպես եղավ 1914 թ-ի հունիսի 28-ին Գավրիլո Պրինցիպի, Ֆրանց Ֆերդինադի և Առաջին Համաշխարհային պատերազմի պարագայում: Այսպիսով, այո, մեկ կրակոցը իհարկե կարող է էսկալացիայի բերել, ավելին՝ այն դրան բերել է մի քանի անգամ, անկախ առաջին կիրառողի հանգամանքից, սակայն, առհասարակ արդեն ընթացող էսկալացիայից խուսափելը կանխավ սեփական երկիրը պարտության դատապարտել է նշանակում և հասկանալի այս մոտեցումը, կարծում եմ, հետագայում քննարկելու կարիք ուղղակի չունի: Եվ դրան հակառակ քիչ չեն դեպքերը երբ մեկ պետություն անգամ խոցել է մյուսի ինքնաթիռը չգտնվելով նույնիսկ պատերազմի մեջ, սակայն այդ դեպքերը պատերազմի չեն բերել, քանի որ եղել են բալանսի ու այլ հարցեր:
Ինչ վերաբերվում է իրական ճկունությանը, ապա այն այլ տեղում է, որտեղ հեղինակի մտքով իսկ չի անցել այն փնտրել և, հավանաբար, նա չէր էլ կարող այդ անել զուտ մասնագիտորեն: Իրական ճկունությունը հստակ գործակիցներ ունի, որն արտահայտվում է ի դեմս օպերատիվ պատրաստության ու կիրառման ժամանակահաշվարկի, միաժամանակյա հարվածների ուղղությունների, կիրառման խորությամբ, դիրքի փոփոխությամբ և բազում այլ հանգամանքներով:
Սրանք ռազմական գիտության աքսիոմներ են և, որպեսզի ավելի հասկանալի լինեմ, ասեմ կարճ` բազմաֆունկցիոնալ կործանիչը դա միաժամանակ և “Իսկանդեր” ու “Ս-300” է, և ՌԷՊ-ի միջոց է և որ ոչ պակաս կարևոր է, խորքային հետախուզական միջոց: Տաս և ավելի բարձրության վրա թռչելով այս կործանիչը կարող է ՀՀ տարածքից մի քանի տասնյակ կմ խորության վրա մեծ միջոցներ հայտնաբերել հակառակորդի հարթավայրային տարածքում:
Ասվածը հիմնավորենք մի պարզ համեմատությամբ՝ “Իսկանդեր”, “Լոռա”, “Պոլոնեզ” և նման այլ միջոցների մարտական վիճակի բերման ժամանակը զգալիորեն ավելի մեծ է, դրանց արձակման վայրի փոփոխությունը հնարավոր չէ արագ կյանքի կոչել և կախված է բազում այլ հանգամանքներից, իսկ կործանիչը, ընդհակառակը, դա անում է անհամեմատ ավելի արագ: Հնարավոր չէ “Իսկանդերը”, “Տոչկան” կամ “Սմերչը” հրթիռները վրան տեղդրեց կրակային դիրքում պատրաստ պահել, իսկ կործանիչը օդանավակայանում պատրաստ սպասում է թռիչքի: Հրահանգից հաշված րոպեներ հետո կործանիչը մեծ բարձրության վրա է արդեն և կարող է հարված հասցնել, իսկ ցամաքային միջոցներին դրա համար ժամեր են պետք:
Ընդ որում կործանիչի թևերի տակ եղած “իսկանդերանման” միջոցները հակառակորդի ՀՕՊ-ի համար ավելի բարդ է հայտնաբերելը: Ասեմ ավելին և միգուցե պարոն Պողոսյանն ու շատերը կզարմանան, սակայն կործանիչը այսօր արդեն և ապագայում կարող է կիրառել նաև բալիստիկ հրթիռներ, ընդ որում՝ միանգամից երկու և ավելի հատ: Ավելին, միգուցե ֆիզիկոսի համար զարմանալի է, բայց կործանիչից արձակված բալիստիկ հրթիռը, շնորհիվ արձակման բարձրության և արագության, ավելի մեծ հեռահարություն է ստանում:
Ինչ վերաբերվում է օդային գերակայությունը ապահովելուն ուղղված այն թեզին, որ վերջինս կարող է հասուն լինել զուտ միայն ցամաքային ՀՕՊ միջոցներով, ապա այս կապակցությամբ կան հստակ թվեր: Իրոք, փորձը ցույց է տալիս, որ բարդ-կոմբինացված օդային հարձակման միջոցներով հասցված հարվածների դեպքում ամենահագեցած ՀՕՊ-ը այսօր կարողանում է խոցել միջոցների առավելագույնը մինչև 2-3 տոկոսը: Այսինքն չի կարելի “Իսկանդերին”, “Սմերչին” և նման այլ միջոցներին դիտարկել առանձին ՙսուպերմեններ՚, ինչպես թերևս նաև կործանիչին, որը, սակայն, այնուհանդերձ ավելի մեծ հնարավորություներ ունի: Սիրիայում իրականացված ցամաքային ՀՕՊ-կործանիչ հակամարտության վերջին թարմ օրինակները միայն հաստատում են այս տեսակետը: Այս կապակցությամբ ավելացնենք, որ իրական կյանքում դուելային մարտեր օդուժի, հրթիռի և ՀՕՊ-ի միջև գրեթե չեն լինում: Այստեղ կա մի ավելի կարևոր այս ամենը իրար հետ միասին ավելի հզոր են, քան առանձին առանձին:

Տեղեկանք. Ի դեպ “Պանցիրով” “Լոռա” խոցելը հին հեքիաթ է: Կարծում եմ ֆիզիկոսը լավ պետք է իմանա, որ 1000 մ/վ թիրախների արագության դեմ ստեղծված հրթիռը չի կարող խոցել 2-4 կմ/վ արագությամբ ուղիղ անկում ապրող հրթիռին, որ ընդամենը հիսուն կգ-ից էլ պակաս քաշ ունեցող հրթիռը չի կարող արդյունավետ լինել մեկ տոննայից ավելի հրթիռի դեմ: Որպես օրինակ հիշացնենք որ “MIM-104” հրթիռը իր 90 կգ մարտական մասով հարվածում էր 5 տոննանոց հրթիռին, բայց արագության պայմաններում վնաս չէր կարողանում պատճառել, դրա համար այլ լուծումներ գտնվեցին: Ու դեռ չեմ ասում, որ “Պանցիրի” արդյունավետությունը առհասարակ շատ կասակածելի է անգամ իր տիրույթում և դրա մասին բազմիցս ենք մասնագիտական որակումներ տվել: Ֆիզիկոսը պետք է իմանա, որ “Պանցիրի” հրթիռը բիկալիբրային է և ակտիվ էներգիա չունի, հետևաբար մեծ ճկունության ու արագության թիրախների դեմ պայքարելու այն ունակ չէ: Այս մասին եղան շատ երկար քննադատություններ, որ ազգությամբ ադրբեջանցի Ի.Աշուրբեյլին ժամանակին մեծ աճպարարությամբ “Պանցիրին” առաջ մղեց հետ թողնելով “ՏՈՐ”-ին սակայն ժամանակը ամեն ինչ իր տեղն է դնում, այսօր Սիրիայում փայլում է երկրորդը:

Ողջ վերոգրյալի կապակցությամբ պետք է ավելացնել նաև հետևյալը: Կործանիչը վերգետնյա հարվածային և պաշտպանական միջոցների ցանցային կառավարման օղակ է, որի դերը չի փոխարինում վերգետնյա միջոցը: Սա բարդ և մասնագիտական հարց է և, կրկին հաշվի առնելով հոդվածի ծավալները, այս հարցով շատ տարածվել չեմ կարող:
Օրինակ՝ ջախջախիչ հարված հասցնի կառավարման համակարգին ու ռազմավարական օբյեկտներին: Այդ խնդիրը լավագույնս լուծում է «Իսկանդեր» օպերատիվ-մարտավարական հրթիռների համալիրը, իսկ կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիայիան ոչ”: Այս միտքը պարոն Լ. Պողոսյանինն է: Պատասխանենք - ռազմավարական օբյեկտներին մեկ զենքով հասցված հարվածները երբեք չեն կարող արդյունավետ լինել: Դրանց համար հարկավոր են կոմբինացված հարվածներ: Հաշվի առնելով հոդվածի ծավալները և հետաքրքրիվողներին խորհուրդ տալով դիտարկել մեր այլ աշխատանքը, Ա. Հովհաննիսյան. Ռազմավարական օբյեկտներին օդային հարձակման միջոցներով հասցվող հարվածների արդյունավետության հարցի շուրջ: ՀԲ. 2018. 1-2 (95-96), էջ. 185-203, այստեղ ընդամենը մի կարճ դիտարկում անենք: Իրոք, եթե անգամ չհաշվենք “Իսկանդերի” հրթիռների քանակն ու կրող մարտագլխիկի քաշի սահմանափակումը, դրանով հասցված հարվածը պահանջում է միաժամանակյա կամ հետագա լրահետախուզում, որը հիմնականում արվում է թռչող սարքերի միջոցով, իսկ կործանիչի դեպքում, որը կարող է այդ հարվածը հասցնել տարբեր միջոցներով, այդ լրահետախուզումը անում է անձամբ կամ իր ղեկավարությամբ աշխատող ԱԹՍ-ով: Այսինքն այս գործողության ժամանակ առնվազն մեկ օղակ պակասեց և, հարվածի կրկնության անհրաժեշտության դեպքում, ինչը նման դեպքերում ավելի շատ օրինաչափություն է քան բացառություն, հակառակորդը շանս չունի դիրքը լքել, քանզի կործանիչը վերահսկողության տակ է պահում իրավիճակը:
Պարոն Պողոսյանի արդեն իսկ հիշատակված հոդվածի կապակցությամբ հատուկ քննարկման է արժանի վերջին 20-30 տարիների ըթացքում ՀՕՊ-Օդուժ պայքարի մասին թեզը:
Ամենից առաջ ասեմ, որ սա ընդամենը հնացած ու մաշված մի երգ է: Իրականում վերջին 20-30 տարում ամերիկյան և իսրայելական օդուժը առնվազն մի քանի անգամ կոտրել են Սիրտի, Բեքքայի, Բաղդադի և Սերբիայի լավագույն ՀՕՊ համակարգերն իրենց լավագույն մարտավարական լուծումներով, համակարգեր, որոնց կրակի խտությունը զիջում էր միայն ԽՍՀՄ-ՌԴ Մոսկովյան օկրուգի հագեցվածությանը: Եվ առհասարակ, 1967-1968 թվականներից սկսած ՀՕՊ համակարգերի արդյունավետությունը, միջինը 10 հրթիռի ծախսով մեկ թիրախի վրա, կազմում է 2-3 տոկոս: Սա բարդ է ընդունելը, բայց ինչպես ասում են թվերը զորեղ են, իսկ փաստերը՝ համառ: Այս խնդրի կապակցությամբ հիմնական տեղեկատվությունը կրկին ամփոփել եմ արդեն իսկ հիշատակված գրքումս և առիթի դեպքում պատրաստ եմ շարունակել այս քննարկումը գրքումս բերված օրինակների հիման վրա:
Իրական պատերազմը դա զորավարժություն չէ, երբ ՀՕՊ միջոցը մեկ-երկու հրթիռով թիրախ է խոցում: Պետք է հասկանալ, որ իրական պատերազմի դեպքում մենք մտնում ենք այլ դաշտ: Պարոն Լ.Պողոսյանը բերում է տարատեսակ ՀՕՊ համակարգերի պարամետրեր և այլն: Կարճ ասեմ, դրանք բոլորը հետաքրքիր են, սակայն ռազմի գործը միշտ առաջ են տանում հարձակման միջոցները: Ավելին, եթե նույնիսկ խնդիրը դիտարկենք զուտ կոնցեպտուալ հարթության մեջ, ապա թվարկվածները բոլորը պատասխաններ են, ոչ թե մարտահրավերներ, իսկ ռազմական գործում հայտնի կանոն է, որ հաղթում է միայն մարտահրավեր ստեղծողը, իսկ պատասխան տվողը կարող է առավելագույնը հույս ունենալ միայն հավասարակշռության պահպանման վրա: Ի դեպ ասեմ, որ իրականում Ադրբեջանը 18 հատ “Ս-300ՊՄՈւ-2 (С-300ПМУ-2)” զենիթա-հրթիռային համալիր չունի: 
Նույն հոդվածում պարոն Պողոսյանը սխալ թվեր է ներկայացնում նաև կործանիչի շահագործման արժեքի և օդաչուների պատրաստման մասով: Այդպիսի թվեր ուղղակի չեն կարող լինել նույնիսկ զուտ տեսականորեն: Իրոք, եթե հիմնվենք հեղինակի թվերի վրա, ապա կստացվի որ ՌԴ օդուժում եղած մոտավորապես մոտ 550 միավոր “T-10C” պլատֆորմի ինքնաթիռների երկու անձնակազմ ունենալու դեպքում միայն թիռչքների կազմակերպման համար ծախսերը, չհաշված ոչ մի այլ ծախս, կազմում են ավելի քան 5 միլիարդ դոլար: Հասկանալի է, որ սա անհնար է, քանի որ ՌԴ օդուժում կան թվով եռակի անգամ ավելի շատ այլ ինքաթիռներ, օրինակ ավելի թանկարժեք սպասարկվող “МиГ-31”-երը, ծանր ռմբակոծիչները և այլն, որոնց փաստացի շահագործումը, սպառազինության կիրառությունը ոչ պատերազմում և այլն կարող են դառնալ մի քանի տասնյակ մլրդ դոլար: Իրականում ՌԴ ողջ օդուժի բյուջեն չի գերազանցում երկու տասնյակ մլրդ դոլարը, որը բաշխվում է ավելի քան 1100 միավոր մարտական ինքնաթիռների և նույնքան մարտական ուղղաթիռների միջև՝ չհաշված տրանսպորտային ավիացիան, ռազմաբազաները ու բազում այլ սպասարկման ծախսերը: Ավելին, այս զորատեսակում միայն 150.000 զինծառայող ստանում է միջինը 40-50 հազար ռուբլի աշխատավարձ: Դժվար չէ հաշվելը թե սա որքան գումար է կազմում:
Պարոն Պողոսյանի բերված 5 միլիարդի մասին պնդումը չի հիմնավորվում նաև հարցը մեկ այլ կողմից դիտարկելիս: Իրոք, ամերիկյան հինգերրորդ սերնդի “F-22”-ի մեկ ժամվա թռիչքային ծախսը կազմում է 19.750 դոլար: Պարզ է, չէ՞, որ ամերիկյան նոր սերնդի կործանիչի շահագործումը ավելի թանկ է, քանի որ այն նոր սերնդի մեքենա է, ավելի քիչ է արտադրվել, հագեցած է ավելի թարմ սարքավորումներով, շահագործվում է ավելի լայն տիրույթներում, ընդ որում օգտագործելով օդային լիցքավորման կետեր, և այլն: Համեմատության համար նշենք, որ ամերիկյան կործանիչի քանակը կազմում է 190 միավոր, իսկ “Սու-30”-երի քանակն աշխարհում անցնում է 1000-ից, եթե չհաշվենք, որ շարժիչների ու այլ ծախսատար սարքավորումների հիման վրա ստեղծված “T-10C” պլատֆորմների ընդհանուր քանակը անցնում է մի քանի հազարը: Եվ վերջապես նշենք, որ “Սու-30ՍՄ”-ը 7-8 տոննա վառելիքը ծախսում է ոչ թե մեկ ժամում այլ՝ չորս-հինգ անգամ ավելի ժամանակահատվածում, ընդ որում նա կարող է թռչել ավելի քան երկու հազար կմ: Ռուսական այս կործանիչների շահագործման ընթացիք ծախսերը առնվազն 8-10 անգամ մեծ են ներկայացված: 9640 կգ վառելիքը ամենաթանկ գներով մոտավորապես արժի 12 000 ԱՄՆ դոլար, որը ինքնաթիռը սպառում է 3-4 ժամում: Հետևաբար մեկ ժամվա վառելիքի ծախսի գինը կազմում է մոտ 3 000 ԱՄՆ դոլար: Մնացած բոլոր ծախսերը գումարած մեկ ժամվա շահագործումը չի կարող գերազանցել 3 000 ԱՄՆ դոլարի կրկնակին: Այստեղ հեղինակը և այլոք հնարամտորեն նաև լռում են, որ այս կործանիչով մարտական ուսուցում է անցնում միաժամանակ երկու օդաչու, իսկ դա կրկնակի պակասեցնում է նախապատրաստության ծախսերը:
Ինչ վերաբերվում փոքր տարածքի խնդրին, որը հեղինակը բարձրացնում է Հայաստանի Հանրապետության պարագայում, ապա դա առհասարակ ծիծաղելի է: Նշված կործանիչի կտրուկ շրջադարձի շառավիղը կազմում է մի քանի հարյուր մետր, իսկ ոչ կտրուկ շրջադարձինը՝ երեք-չորս հազար մետր:
Ողջ վերոգրյալի կապակցությամբ ուզում եմ ավելացնել նաև հետևյալը: Միանշանակ է, որ Սու-30ՍՄ-ները չեն գործելու միայնակ, այլ դրանք պետք է կիրառվեն օդային այլ միջոցների հետ միասին մեկ համակարգում: Այսպես և ճիշտ է, և ապահովում է անհրաժեշտ ճկունություն, և այս ուղին ավելի քիչ ծախսատար է: Իրոք, ի դեմս Սու-30ՍՄ-ների, լավագույն հարվածային միջոցներով հակառակորդի ռազմական մեքենայի մեջքը կոտրելուց ու օդային ամուր գերակայություն հաստատելուց հետո մենք կարիք կունենաք գրոհիչների և նույնիսկ հարվածային ուղղաթիռների, որոնք ավարտին կհասցնեն հակառակորդի ջախջախումը: Այս առումով հատկանշական է, սակայն, որ ոչ մի գրոհիչ, առավել ևս՝ հարվածային ուղղաթիռ, չի կարող արդյունավետ գործել առանց օդային հստակ գերակայության հաստատման, քանզի հակառակ պարագայում այդ մեքենաները հակառակորդի կործանիչների համար ուղղակի շարժական թիրախներ կդառնան:
Այսպիսով անկասկած է, ու սա հստակորեն արտահայտված է ՀՀ զինված ուժերի զարգացման հայեցակարգում, որ մարտական ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները ևս պետք է կատարելագործվեն ու թարմացվեն, սակայն ամբողջ խնդիրն կրկին նրանում է, որ, եթե ունես նման մարտական սարքեր, ապա դրանց արդյունավետ կիրառման համար հարկավոր է գլխավոր շարակազմի մարտական պահապանման ապահովումն ի դեմս բազմաֆունկցիոնալ-կործանիչի, առանց որի բոլոր այլ սարքերը դատապարտված են: Եվ վերջապես պետք չէ, մոռանալ, որ մեր հակառակորդը ևս կործանիչներ ունի:
Որպես վերջաբան կրկին նշենք, որ պարոն Պողոսյանի ողջ հոդվածը հիմնված է Լյուդենդորֆյան` “պատրաստվել անցած պատերազմին” և Օգարկովյան “պատասխան կործանարար հարվածի” հայեցակարգերի խառնուրդի վրա: Այդ հոդվածում ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ պետք է զարգացնել համալիր գործիքակազմ, միավորել օդուժն ու ՀՕՊ-ը, այնտեղ չի խոսվում այն մասին, որ ԱԹՍ-ները պետք է զարգանան և, ցանցահարթակակենտրոն կիրառմամբ, այլ հարձակման միջոցների հետ միասին ենթարկեցվեն օդային գերակայության թագավորներին ի դեմս ապագա պատերազմների գլխավոր հարվածային հերոսի՝ բազմաֆունկցիոնալ կործանիչի: Այդ հոդվածում նաև ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ ՌԷՊ-ը վաղուց արդեն ընդամենը միայն մարտական ապահովում չէ, այլ առանձին մարտի մի տեսակ և, եթե այն չի իրականացվում վերևից ներքև, ապա քիչ արդյունավետ է: Պարոն Պողոսյանի մոտ նաև ոչ մի խոսք չկա համակարգային զարգացման մասին, չի ասվում, որ ակտիվ նախաձեռնողական ռազմավարությունը ենթադրում է նաև ցամաքային զորքերի այլ մոդել, որի կիրառությունը իր հերթին փոխում է շատ բան: Ցավոք նման բաներ պարոն Պողոսյանի մոտ չկան և չէին էլ կարող լինել, քանի որ դրա համար պետք է լինել համապատասխան մասնագետ:
Վերջում ավելացնեմ, որ, բնականաբար պետական գաղտնիքի պահպանման պայմանների ապահովմամբ, ՀՀ ՊՆ-ը միշտ բաց է նմանատիպ քննարկումների համար՝ բնականաբար ականջալուր լինելով և առնվազն պատրաստ լինելով քննարկել ՀՀ զինված ուժերի հզորացմանը միտված ամեն մի ողջամիտ առաջարկ:


Հարգանքներով`
Արծրուն Հովհաննիսյան


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է:
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`