Showing posts with label սպառազինություն. Show all posts
Showing posts with label սպառազինություն. Show all posts

16/05/2019

Ադրբեջանը հայտարարել է սեփական արտադրության ԱԿ–74Մ–երի քանակի մասին

Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում մենկարկած ռազմարդյունաբերական միջացգային MILEX-2019 ցուցահանդեսին Ադրբեջանի ռազմարդյունաբերական համալիրի ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ Ադրբեջանն արդեն 100 հազար միավորից ավելի ԱԿ–74Մ ավտոմատ է արտադրել։
Այս մասին հայտնում է «ՏԱՍՍ» գործակալությունը։
Նրանց խոսքով՝ մինչև 2021 թվականը գործող պայմանագիրը նախատեսում է ընդհանուր 120 հազար ԱԿ–74Մ–ի արտադրում։
Այս թիվը, սակայն, մեզ իրատեսական չի թվում քանի որ Ադրբեջանում այս ավտոմատների արտադրությունը հակասական նախապատմություն ունի։
Նախ՝ պայմանագիրը կնքելու ժամանակ՝ 2011 թվականին, «Զենքի համաշխարհային առևտրի վերլուծության կենտրոնը» (ЦАМТО) հոդված էր հրապարակել, որտեղ նշվում էր, որ Ադրբեջանը արտադրելու է տարեկան 12 հազար միավոր ԱԿ–74Մ։
Արտադրելով տարեկան 12 հազար միավոր ԱԿ–74Մ՝ Ադրբեջանը, բնականաբար, մինչև 2021 թվականը կհասցներ արտադրել 120 հազար միավոր ավտոմատ՝ ինչպես այսօր հայտարարել են Ադրբեջանի ռազմարդյունաբերական համալիրի ներկայացուցիչները։
Այնուհետև՝ 2013թ. ապրիլին, Ադրբեջանի պաշտպանական արդյունաբերության նախարարը երկրի նախագահին զեկուցել էր, որ ԱԿ–74Մ–երի արտադրությունը հաջողությամբ իրականացվում է։
Ավելի ուշ՝ 2014 թվականին Բաքվում «Ռոսօբորոնէքսպորտի» գործադիր տնօրենի խորհրդական Էսեն Տոպոևը հայտարարել էր, որ շուտով կսկսվի ԱԿ–74Մ–ի սերիական արտադրությունը, իսկ մինչև այդ պիտի լուծեն ադրբեջանցի զինագործ մասնագետներ պատրաստելու և հոսքագծերի հետ կապված մի քանի տեխնիկական խնդիրների հարցերը։ Տոպոևը հայտարարության մեջ նաև շեշտել էր, որ արտադրությունը «համաձայնեցված գրաֆիկով» է սկսվելու։
Այսինքն՝ մինչև այդ էլ պլանավորած էր, որ Ադրբեջանը մինչև 2014 թվականը սերիական արտադրության չի դնելու ԱԿ–74Մ–ը՝ չնայած մինչ այդ տարածվող տեղեկություններին։

Այսպիսով կասկածելի է, որ Ադրբեջանը ներկայումս արտադրել է 100 հազար ԱԿ–74Մ, սակայն արտադրանքի ծավալների մասին ստույգ գնահատական տալը դժվար է։ Չնայած վերոնշյալի, կասկածելու հիմքեր, որ Ադրբեջանը չի արտադրի նախատեսած 120 հազար ավտոմատն ու կտապալի գործարքը, չկան։
Նյութը՝ Razm.info կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

29/04/2019

2018 թվականին Հայաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 609 մլն դոլար. զեկույց


2018 թվականին Հայաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 609 մլն դոլար, ինչը 33 տոկոսով ավելի է, քան 2017 թվականին: Այս մասին են վկայում Ստոկհոլմի խաղաղության խնդիրների հետազոտման միջազգային ինստիտուտի (SIPRI) տվյալները:
Զեկույցում տեղեկություններ չկան Ադրբեջանի եւ Վրաստանի վերաբերյալ: Ինչ վերաբերում է Հայաստանի մյուս հարեւանին՝ Իրանին, ապա Իրանի ռազմական ծախսերը կազմել են 13,2 մլրդ դոլար:
Զեկույցի համաձայն՝ 2018 թվականին Ռուսաստանի ռազմական ծախսերը կազմել են 61,4 մլրդ դոլար, ինչը SIPRI վարկանիշով ըստ ռազմական ծախսերի չափի նրան դարձրել է վեցերորդը: 2017 թվականի համեմատությամբ Ռուսաստանի ռազմական ծախսերը 3,5 տոկոսով կրճատվել են:
2018 թվականին Թուրքիայի ռազմական ծախսերն աճել են 24 տոկոսով՝ մինչեւ 19,0 մլրդ դոլար, ինչը տարեկան ամենաբարձր տոկոսային աճն է աշխարհի 15 խոշոր ռազմական ծախսերով երկրների շարքում:
2018 թվականին ռազմական ծախսերի ամենամեծ բացարձակ աճ է դիտվել ԱՄՆ-ում (27,8 մլրդ դոլար), իսկ ամենամեծ կրճատումը՝ Սաուդյան Արաբիայում (- 4,6 մլրդ դոլար):
Չինաստանը, որը ռազմական ծախսերի մեծությամբ աշխարհում երկրորդ երկիրն է, 2018 թվականին իր ռազմական ծախսերը մեծացրել է 5,0 տոկոսով՝ մինչեւ 250 մլրդ դոլար: Չինաստանի ռազմական ծախսերի աճ է դիտվում 24-րդ տարին անընդմեջ:
Ընդհանուր առմամբ, 2018 թվականին  ռազմական ծախսերն աճել են մինչեւ 1822 մլրդ դոլար, ինչը 2,6 տոկոսով ավելի է, քան 2017 թվականին:

Նյութը՝ News.am կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

24/04/2019

ՍՈւ-30ՍՄ-ները Հայաստան կմատակարարվեն մինչ 2020-ի սկիզբ. Տոնոյան

Մոսկվայում անցկացվող «Միջազգային անվտանգության հարցերով 8-րդ համաժողովի» շրջանակներում, պատասխանելով ռուսաստայնան «ՏԱՍՍ» լրատվական գործակալության հարցին, Դավիթ Տոնոյանը խոսել է ՍՈւ-30ՍՄ կործանիչների մատակարարման ժամկետներից:
Նախարարը մասնավորապես ասել է.
Առաջին փուլում կլինի 4 ինքնաթիռ: Մատակարարումները նախատեսվում են այս տարվա վերջ – 2020 թ. սկիզբ: Հետո կաշխատենք այս ուղղությամբ:
Տոնոյանը նշել է նաև, որ կործանիչների ձեռքբերման համար առաջին վճարները արդեն արվել են:

Հիշեցնենք, որ մատակարարումների վերաբերյալ նման ժամկետներ Դավիթ Տոնոյանը ասել էր դեռ փետրվարին՝ IDEX-2019 ռազմական միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։
Նյութը՝ Razm.info կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

22/04/2019

ԹԵ ԻՆՉՈՒ Է ՄԵԶ ՊԵՏՔ «ՍՈՒ-30ՍՄ»-Ը․ Արծրուն Հովհաննիսյան

Banak.info-ի խմբագրությունը ստացել է ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար, ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանի՝ «Թե ինչու է մեզ պետք«ՍՈւ-30 ՍՄ»-ը» վերնագրմամբ հոդվածը, որը հրապարակվում է ի լրումն նախորդ՝ «Թե ինչու չի կարելի հակադրել ․․․․․․ՐՆ ու «ՍՈւ-30 ՍՄ»-ը» հոդվածի, որը հակադարձում է 01.04.2019թ-ին, Ինժեներ-ֆիզիկոս Լևոն Պողոսյան-ը Yerevan.today կայքում հրապարակած «Արդյո՞ք Հայաստանին պետք են Սու-30ՍՄ կործանիչները․ համակողմանի վերլուծություն» վերնագրով հոդվածին։ Հոդվածը ստորև ներկայացնում ենք ամբողջական և առանց խմբագրման։
Որոշել էի «Արդյո՞ք Հայաստանին պետք են Սու-30ՍՄ կործանիչները համակողմանի վերլուծություն» հոդվածին և բազում քննադատություններին չանդրադառնալ, սակայն, քանի որ մասնագիտական առումով այս ամենի հետ ունեմ ուղիղ առնչություն և առկա են նաև որոշ այլ հանգամանքեր, որոշեցի ամեն դեպքում արձագանքել: Արձագանքս արագ չստացվեց, քանի որ զբաղված էի ավելի կարևոր բաներով:
Միանգամից ասեմ, որ նյութը կառուցված է սխալ ոչ միայն որոշ կոնկրետ հաշվարկների առումով, այլև իր մեջ պարունակում է նաև կոնցեպտուալ սխալներ: Չեմ հավակում այս արձագանքում տալ ամեն ինչի պատասխան զուտ հոդվածի սահմանները հաշվի առնելով, սակայն հիմնական շեշտադրումներն այնուհանդերձ կանեմ: Խնդրին ավելի մանրամասն ծանոթանալ ձգտողներին կխնդերի ուսումնասիրել գիրքս, որը հասանելի է շատերին և այն առնվազն կա Երևանի մեծ գրադարաններում: Գիրքը կոչվում է` Ռազմարվեստ. Հատոր Առաջին: Օդային գերակայություն, Երևան 2017:
Մինչև բուն նյութին անցնելը, ասեմ, որ ասելիքը, որը շարադրել է ինժեներ-ֆիզիկոս Լևոն Պողոսյանը, իր մեջ ոչ մի նորություն չունի և այն ընդամենը մակերեսորեն կրկնում է այսպես կոչված ՙպաշտպանական՚ կամ, առավելագույնը, ՙպատասխան հարվածի՚ տեսությունը, որն ունի իր նախահայրերը ի դեմս ամենից առաջ ԽՍՀՄ մարշալ Օգարկովի դպրոցի: Թե ինչով է աչքի ընկնում այս դպրոցը, մասնագետները լավ գիտեն, ես այդքանը այստեղ շարադրել չեմ ուզում, միայն կարճ կասեմ, որ դա նշանակում է լինել մաքսիմում զգույշ և ունենալ շատ միջոցներ պաշտպանվելու ու պատասխան հարվածի համար, ինչը, ծախսատար լինելուց զատ, նաև մեր պայմանների համար էլ որոշակիորեն անընդունելի է: Միաժամանակ հասկանալի է նաև, որ դրանով նախ և առաջ կորում է նախաձեռնողականությունը և ճկունությունը, այն ճկունությունը որը այդքան աղավաղել է պարոն Պողոսյանը:
Ամեն դեպքում անցնենք նյութին ու վերլուծենք այն:
Նախ և առաջ նշենք, որ Հայաստանի Հանրապետության համար երբեք էլ կործանիչները չեն դիտարկվել որպես որևէ հրթիռային կամ այլ միջոցի այլընտրանք, չնայած կարող էին այդպես դիտվել, և իրականում կործանիչների ձեռքբերման պատճառով որևէ միջոց հետ չի մղվելու կամ անտեսվելու: Եվ, ինչպես գիտեք, դրանք կործանիչներից ավելի շուտ են ձեռքբերվել: Ավելին կործանիչների ձեռբերումը, ըստ ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հայեցակարգի, անպայման պետք է ուղեկցվի այլ միջոցների հետ համադրմամբ՝ հրթիռային, անօդաչու, ՀՕՊ, ՌԷՊ միջոցների զարգացմամբ:
Անցնելով առաջ և անդրադառնալով հեղինակի մեկ այլ թեզին, նշենք, որ 2016 թ-ի Ապրիլյան պատերազմում օդային գերակայության համար պայքար առհասարակ չի եղել, ընդ որում ուղղաթիռների մասնակի կիրառությունը և ԱԹՍ-ների կիրառությունն ինքնին չի կարող վկայել նման պայքարի մասին, քանի որ դրանց առջև դրված էր սահմանափակ, մարտավարական խնդիրներ: Իրականում ռազմա-տեսական գրականության մեջ հստակորեն հիմնավորված է, որ օդային գերակայությունը, որպես երևույթ, սկսվում է առնվազն կորպուսի և ավելի բարձր մակարդակի օպերատիվ ռազմագործողությունից: Եթե ավելի հասկանալի լեզվով ասեմ, միտքը կարելի է ձևակերպել այսպես. ամեն մի թռչող սարքի կիրառությունը չէ, որ ենթադրում է պայքար օդային գերակայության համար և, մինչև մասսայական օդային հարվածներ չկիրառվեն, օդային հարձակման միջոցները չէշելոնավորվեն ու չլինի կործանիչների կիրառություն, խոսք չի կարող լինել օդային գերակայության կամ դրա համար մղվող պայքարի մասին:
Ահա այս սխալ հարթակից էլ բխեցնելով՝ հեղինակը, մեղմ ասած, հետագայում շարունակել է իր մոդելավորումը և, հիմքում լինելով արդեն իսկ սխալ, գալիս է անհիմն եզրակացությունների: Իրոք, հետագայում հեղինակը շարունակում է օրինաչափություններ փնտրել հենց նման սխալ հիմքի վրա և արդյունքում զարմանալի չէ, որ նա դրանք գտնում է այն լոկալ կոնֆլիկտներում, որոնք որպես օրինակ չի կարելի վերցնել: Չի կարելի հստակ մարտավարական բնագծեր, զորակազմ, արտահայտված ենթակառուցվածքներ և համազորային մարտի համար նախատեսված այլն պայմաններ չունեցող անկանոն մարտական խմբերի ուժերը և վարած մարտական գործողությունները համեմատել Ադրբեջանի և Հայաստանի ԶՈւ-երի ու դրանց կողմից վարված և վարվելիք ռազմական գործողությունների հետ: Ներկայումս նշված երկու երկրների ԶՈւ-երի հագեցվածությունը, կրակային միջոցների խտությունը և այլ հատկանիշները պահանջում են լրիվ այլ չափումներ, որոնց մասին նշված հոդվածում ոչ մի խոսք չկա:
Պարզ ասած՝ իհարկե, միշտ էլ կարելի է առանձին ջոկատներ կազմած վազվզել լեռներում ու անտառներում և նույնիսկ ունենալ ամենագնացների վրա դրված խոշոր տրամաչափի գնդացիրներ, սակայն սա առավելագույնն է, որին կարելի է այդ պարագայում հասնել, քանզի ժամանակակից համազորային մարտում հաջող պաշտպանական կամ հարձակողական գործողություններ իրականացնելու համար սա վճռականորեն բավարար չէ: Այս առումով ավելորդ էլ է ասել, որ ՀՀ Զինված ուժերը, ի տարբերություն Աֆղանստանում գործող թալիբների կամ Մերձավոր Արևելքում գտնվող Իսլամական պետության անկանոն մարտական խմբավորումների և նույնիսկ, ինչու չէ, 1992-1994թթ. Արցախյան ազատամարտի հայկական զինված ուժերի կառուցվածքային տիպի, բարեբախտաբար վաղուց արդեն ունեն ժամանակակից ու կանոնավոր տեսք՝ զրահատանկային, հրթիռահրետանային, ՌԷՊ, մոտոհրաձգային և օդային տարրերի համակարգային կիրառմամբ: Այս առումով հասկանալի է, որ, աճած լինելով ընդհուպ մինչև այս մակարդակ և սա համարելով իսկական մի ձեռքբերում, մենք սրա հետ միասին նաև ուղղակի դատապարտված ենք ունենալ հզոր օդուժ և ապահովել կայուն օդային գերակայություն, քանզի հակառակ պարագայում, կրկնեմ, մենք կիջնենք անընդունելի այն մակարդակին, որն առկա է անկանոն պայքարի հակված իսլամական նույն մոջահեդների ջոկատների պարագայում: Սա, բնականաբար, հետքայլ է և սկզբունքորեն իսկ անընդունելի է մեզ համար, մանավանդ այն պարագայում, երբ, ի տարբերություն նույն թալիբների կամ Իսլամական պետության գրոհայինների, մեր զինված ուժերը խնդիր ունեն տարածք պահել, այլ ոչ թե ուժեղ հարված ստանալու պարագայում ցրվել և դիմադրություն կազմակերպել անկանոն մարտավարությամբ: Բացի այս մեր Զինված ուժերի առջև խնդիր է դրված նաև առիթի դեպքում զրահատանկային և հրթիռահրետանային հարվածներիի կոմբինացված ու արդյունավետ կիրառմամբ հաջող հակահարձակման անցնել: Հասկանալի է, որ այս պարագայում թալիբյան կամ իսլամական պետության գրոհայիններին բնորոշ մարտավարությունը մեզ համար ոչ միայն հետքայլ է, այլ այն նաև մեզ կդատապարտի անհեռանկար մի մարտի ու ցավալի պարտության, քանի որ այդ պարագայում սկզբունքորեն իսկ կբացառվեն նույն զրահատանկային, հրթիռահրետանային կամ նույնիսկ ՌԵՊ միջոցների համալիր կիրառումը, իսկ այդ պարագայում ժամանակակից համազորային մարտում անհնար է կյանքի կոչել այն խնդիրները, որոնց մասին արդեն խոսվեց և որոնք դրված են մեր Զինված ուժերի առջև՝ ամենագնացների վրա դրված խոշոր տրամաչափի գնդացիրներով հարձակման չես գնա ու չես կարողանա հույս ունենալ ապահովել հակառակորդի էշելոնացված պաշտպանության ճեղքում ու դա, կրկնենք, այն պարագայում, երբ օդից քեզ կհարվածեն հակառակորդի օդային միջոցները:
Այժմ ճկունության մասին: Այս հատկանիշը, որը ռազմարվեստում միշտ և հատկապես այսօր որոշիչ դեր ունի, հարգելի Լևոն Պողոսյանի կողմից աղավաղվել է և նույնիսկ ավելին՝ հեղինակի մոտ այն նույնիսկ հեգնական երանգավորում է ստացել: Այս ամենին ես ընդամենը կարճ մի հարցով կարող եմ պատասխանել՝ իսկ այս լարվածության ու հագեցվածության պարագայում սովորական հաուբիցով կրակելը չի կարո՞ղ բերել էսկալացիայի: Վերջապես չմոռանանք, որ, եթե կողմերից կամ կողմերից նույնիսկ մեկի կողմից կա պատերազմ սկսելու ցանկություն, ապա պատերազմը ցանկացած դեպքում կսկսվի և այստեղ նույնիսկ հաուբիցային կրակոցը չէ, այլ ընդամենը Բրաունինգ տիպի ատրճանակի մեկ կրակոցը կարող է պատերազմի բերել, ինչպես եղավ 1914 թ-ի հունիսի 28-ին Գավրիլո Պրինցիպի, Ֆրանց Ֆերդինադի և Առաջին Համաշխարհային պատերազմի պարագայում: Այսպիսով, այո, մեկ կրակոցը իհարկե կարող է էսկալացիայի բերել, ավելին՝ այն դրան բերել է մի քանի անգամ, անկախ առաջին կիրառողի հանգամանքից, սակայն, առհասարակ արդեն ընթացող էսկալացիայից խուսափելը կանխավ սեփական երկիրը պարտության դատապարտել է նշանակում և հասկանալի այս մոտեցումը, կարծում եմ, հետագայում քննարկելու կարիք ուղղակի չունի: Եվ դրան հակառակ քիչ չեն դեպքերը երբ մեկ պետություն անգամ խոցել է մյուսի ինքնաթիռը չգտնվելով նույնիսկ պատերազմի մեջ, սակայն այդ դեպքերը պատերազմի չեն բերել, քանի որ եղել են բալանսի ու այլ հարցեր:
Ինչ վերաբերվում է իրական ճկունությանը, ապա այն այլ տեղում է, որտեղ հեղինակի մտքով իսկ չի անցել այն փնտրել և, հավանաբար, նա չէր էլ կարող այդ անել զուտ մասնագիտորեն: Իրական ճկունությունը հստակ գործակիցներ ունի, որն արտահայտվում է ի դեմս օպերատիվ պատրաստության ու կիրառման ժամանակահաշվարկի, միաժամանակյա հարվածների ուղղությունների, կիրառման խորությամբ, դիրքի փոփոխությամբ և բազում այլ հանգամանքներով:
Սրանք ռազմական գիտության աքսիոմներ են և, որպեսզի ավելի հասկանալի լինեմ, ասեմ կարճ` բազմաֆունկցիոնալ կործանիչը դա միաժամանակ և “Իսկանդեր” ու “Ս-300” է, և ՌԷՊ-ի միջոց է և որ ոչ պակաս կարևոր է, խորքային հետախուզական միջոց: Տաս և ավելի բարձրության վրա թռչելով այս կործանիչը կարող է ՀՀ տարածքից մի քանի տասնյակ կմ խորության վրա մեծ միջոցներ հայտնաբերել հակառակորդի հարթավայրային տարածքում:
Ասվածը հիմնավորենք մի պարզ համեմատությամբ՝ “Իսկանդեր”, “Լոռա”, “Պոլոնեզ” և նման այլ միջոցների մարտական վիճակի բերման ժամանակը զգալիորեն ավելի մեծ է, դրանց արձակման վայրի փոփոխությունը հնարավոր չէ արագ կյանքի կոչել և կախված է բազում այլ հանգամանքներից, իսկ կործանիչը, ընդհակառակը, դա անում է անհամեմատ ավելի արագ: Հնարավոր չէ “Իսկանդերը”, “Տոչկան” կամ “Սմերչը” հրթիռները վրան տեղդրեց կրակային դիրքում պատրաստ պահել, իսկ կործանիչը օդանավակայանում պատրաստ սպասում է թռիչքի: Հրահանգից հաշված րոպեներ հետո կործանիչը մեծ բարձրության վրա է արդեն և կարող է հարված հասցնել, իսկ ցամաքային միջոցներին դրա համար ժամեր են պետք:
Ընդ որում կործանիչի թևերի տակ եղած “իսկանդերանման” միջոցները հակառակորդի ՀՕՊ-ի համար ավելի բարդ է հայտնաբերելը: Ասեմ ավելին և միգուցե պարոն Պողոսյանն ու շատերը կզարմանան, սակայն կործանիչը այսօր արդեն և ապագայում կարող է կիրառել նաև բալիստիկ հրթիռներ, ընդ որում՝ միանգամից երկու և ավելի հատ: Ավելին, միգուցե ֆիզիկոսի համար զարմանալի է, բայց կործանիչից արձակված բալիստիկ հրթիռը, շնորհիվ արձակման բարձրության և արագության, ավելի մեծ հեռահարություն է ստանում:
Ինչ վերաբերվում է օդային գերակայությունը ապահովելուն ուղղված այն թեզին, որ վերջինս կարող է հասուն լինել զուտ միայն ցամաքային ՀՕՊ միջոցներով, ապա այս կապակցությամբ կան հստակ թվեր: Իրոք, փորձը ցույց է տալիս, որ բարդ-կոմբինացված օդային հարձակման միջոցներով հասցված հարվածների դեպքում ամենահագեցած ՀՕՊ-ը այսօր կարողանում է խոցել միջոցների առավելագույնը մինչև 2-3 տոկոսը: Այսինքն չի կարելի “Իսկանդերին”, “Սմերչին” և նման այլ միջոցներին դիտարկել առանձին ՙսուպերմեններ՚, ինչպես թերևս նաև կործանիչին, որը, սակայն, այնուհանդերձ ավելի մեծ հնարավորություներ ունի: Սիրիայում իրականացված ցամաքային ՀՕՊ-կործանիչ հակամարտության վերջին թարմ օրինակները միայն հաստատում են այս տեսակետը: Այս կապակցությամբ ավելացնենք, որ իրական կյանքում դուելային մարտեր օդուժի, հրթիռի և ՀՕՊ-ի միջև գրեթե չեն լինում: Այստեղ կա մի ավելի կարևոր այս ամենը իրար հետ միասին ավելի հզոր են, քան առանձին առանձին:

Տեղեկանք. Ի դեպ “Պանցիրով” “Լոռա” խոցելը հին հեքիաթ է: Կարծում եմ ֆիզիկոսը լավ պետք է իմանա, որ 1000 մ/վ թիրախների արագության դեմ ստեղծված հրթիռը չի կարող խոցել 2-4 կմ/վ արագությամբ ուղիղ անկում ապրող հրթիռին, որ ընդամենը հիսուն կգ-ից էլ պակաս քաշ ունեցող հրթիռը չի կարող արդյունավետ լինել մեկ տոննայից ավելի հրթիռի դեմ: Որպես օրինակ հիշացնենք որ “MIM-104” հրթիռը իր 90 կգ մարտական մասով հարվածում էր 5 տոննանոց հրթիռին, բայց արագության պայմաններում վնաս չէր կարողանում պատճառել, դրա համար այլ լուծումներ գտնվեցին: Ու դեռ չեմ ասում, որ “Պանցիրի” արդյունավետությունը առհասարակ շատ կասակածելի է անգամ իր տիրույթում և դրա մասին բազմիցս ենք մասնագիտական որակումներ տվել: Ֆիզիկոսը պետք է իմանա, որ “Պանցիրի” հրթիռը բիկալիբրային է և ակտիվ էներգիա չունի, հետևաբար մեծ ճկունության ու արագության թիրախների դեմ պայքարելու այն ունակ չէ: Այս մասին եղան շատ երկար քննադատություններ, որ ազգությամբ ադրբեջանցի Ի.Աշուրբեյլին ժամանակին մեծ աճպարարությամբ “Պանցիրին” առաջ մղեց հետ թողնելով “ՏՈՐ”-ին սակայն ժամանակը ամեն ինչ իր տեղն է դնում, այսօր Սիրիայում փայլում է երկրորդը:

Ողջ վերոգրյալի կապակցությամբ պետք է ավելացնել նաև հետևյալը: Կործանիչը վերգետնյա հարվածային և պաշտպանական միջոցների ցանցային կառավարման օղակ է, որի դերը չի փոխարինում վերգետնյա միջոցը: Սա բարդ և մասնագիտական հարց է և, կրկին հաշվի առնելով հոդվածի ծավալները, այս հարցով շատ տարածվել չեմ կարող:
Օրինակ՝ ջախջախիչ հարված հասցնի կառավարման համակարգին ու ռազմավարական օբյեկտներին: Այդ խնդիրը լավագույնս լուծում է «Իսկանդեր» օպերատիվ-մարտավարական հրթիռների համալիրը, իսկ կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիայիան ոչ”: Այս միտքը պարոն Լ. Պողոսյանինն է: Պատասխանենք - ռազմավարական օբյեկտներին մեկ զենքով հասցված հարվածները երբեք չեն կարող արդյունավետ լինել: Դրանց համար հարկավոր են կոմբինացված հարվածներ: Հաշվի առնելով հոդվածի ծավալները և հետաքրքրիվողներին խորհուրդ տալով դիտարկել մեր այլ աշխատանքը, Ա. Հովհաննիսյան. Ռազմավարական օբյեկտներին օդային հարձակման միջոցներով հասցվող հարվածների արդյունավետության հարցի շուրջ: ՀԲ. 2018. 1-2 (95-96), էջ. 185-203, այստեղ ընդամենը մի կարճ դիտարկում անենք: Իրոք, եթե անգամ չհաշվենք “Իսկանդերի” հրթիռների քանակն ու կրող մարտագլխիկի քաշի սահմանափակումը, դրանով հասցված հարվածը պահանջում է միաժամանակյա կամ հետագա լրահետախուզում, որը հիմնականում արվում է թռչող սարքերի միջոցով, իսկ կործանիչի դեպքում, որը կարող է այդ հարվածը հասցնել տարբեր միջոցներով, այդ լրահետախուզումը անում է անձամբ կամ իր ղեկավարությամբ աշխատող ԱԹՍ-ով: Այսինքն այս գործողության ժամանակ առնվազն մեկ օղակ պակասեց և, հարվածի կրկնության անհրաժեշտության դեպքում, ինչը նման դեպքերում ավելի շատ օրինաչափություն է քան բացառություն, հակառակորդը շանս չունի դիրքը լքել, քանզի կործանիչը վերահսկողության տակ է պահում իրավիճակը:
Պարոն Պողոսյանի արդեն իսկ հիշատակված հոդվածի կապակցությամբ հատուկ քննարկման է արժանի վերջին 20-30 տարիների ըթացքում ՀՕՊ-Օդուժ պայքարի մասին թեզը:
Ամենից առաջ ասեմ, որ սա ընդամենը հնացած ու մաշված մի երգ է: Իրականում վերջին 20-30 տարում ամերիկյան և իսրայելական օդուժը առնվազն մի քանի անգամ կոտրել են Սիրտի, Բեքքայի, Բաղդադի և Սերբիայի լավագույն ՀՕՊ համակարգերն իրենց լավագույն մարտավարական լուծումներով, համակարգեր, որոնց կրակի խտությունը զիջում էր միայն ԽՍՀՄ-ՌԴ Մոսկովյան օկրուգի հագեցվածությանը: Եվ առհասարակ, 1967-1968 թվականներից սկսած ՀՕՊ համակարգերի արդյունավետությունը, միջինը 10 հրթիռի ծախսով մեկ թիրախի վրա, կազմում է 2-3 տոկոս: Սա բարդ է ընդունելը, բայց ինչպես ասում են թվերը զորեղ են, իսկ փաստերը՝ համառ: Այս խնդրի կապակցությամբ հիմնական տեղեկատվությունը կրկին ամփոփել եմ արդեն իսկ հիշատակված գրքումս և առիթի դեպքում պատրաստ եմ շարունակել այս քննարկումը գրքումս բերված օրինակների հիման վրա:
Իրական պատերազմը դա զորավարժություն չէ, երբ ՀՕՊ միջոցը մեկ-երկու հրթիռով թիրախ է խոցում: Պետք է հասկանալ, որ իրական պատերազմի դեպքում մենք մտնում ենք այլ դաշտ: Պարոն Լ.Պողոսյանը բերում է տարատեսակ ՀՕՊ համակարգերի պարամետրեր և այլն: Կարճ ասեմ, դրանք բոլորը հետաքրքիր են, սակայն ռազմի գործը միշտ առաջ են տանում հարձակման միջոցները: Ավելին, եթե նույնիսկ խնդիրը դիտարկենք զուտ կոնցեպտուալ հարթության մեջ, ապա թվարկվածները բոլորը պատասխաններ են, ոչ թե մարտահրավերներ, իսկ ռազմական գործում հայտնի կանոն է, որ հաղթում է միայն մարտահրավեր ստեղծողը, իսկ պատասխան տվողը կարող է առավելագույնը հույս ունենալ միայն հավասարակշռության պահպանման վրա: Ի դեպ ասեմ, որ իրականում Ադրբեջանը 18 հատ “Ս-300ՊՄՈւ-2 (С-300ПМУ-2)” զենիթա-հրթիռային համալիր չունի: 
Նույն հոդվածում պարոն Պողոսյանը սխալ թվեր է ներկայացնում նաև կործանիչի շահագործման արժեքի և օդաչուների պատրաստման մասով: Այդպիսի թվեր ուղղակի չեն կարող լինել նույնիսկ զուտ տեսականորեն: Իրոք, եթե հիմնվենք հեղինակի թվերի վրա, ապա կստացվի որ ՌԴ օդուժում եղած մոտավորապես մոտ 550 միավոր “T-10C” պլատֆորմի ինքնաթիռների երկու անձնակազմ ունենալու դեպքում միայն թիռչքների կազմակերպման համար ծախսերը, չհաշված ոչ մի այլ ծախս, կազմում են ավելի քան 5 միլիարդ դոլար: Հասկանալի է, որ սա անհնար է, քանի որ ՌԴ օդուժում կան թվով եռակի անգամ ավելի շատ այլ ինքաթիռներ, օրինակ ավելի թանկարժեք սպասարկվող “МиГ-31”-երը, ծանր ռմբակոծիչները և այլն, որոնց փաստացի շահագործումը, սպառազինության կիրառությունը ոչ պատերազմում և այլն կարող են դառնալ մի քանի տասնյակ մլրդ դոլար: Իրականում ՌԴ ողջ օդուժի բյուջեն չի գերազանցում երկու տասնյակ մլրդ դոլարը, որը բաշխվում է ավելի քան 1100 միավոր մարտական ինքնաթիռների և նույնքան մարտական ուղղաթիռների միջև՝ չհաշված տրանսպորտային ավիացիան, ռազմաբազաները ու բազում այլ սպասարկման ծախսերը: Ավելին, այս զորատեսակում միայն 150.000 զինծառայող ստանում է միջինը 40-50 հազար ռուբլի աշխատավարձ: Դժվար չէ հաշվելը թե սա որքան գումար է կազմում:
Պարոն Պողոսյանի բերված 5 միլիարդի մասին պնդումը չի հիմնավորվում նաև հարցը մեկ այլ կողմից դիտարկելիս: Իրոք, ամերիկյան հինգերրորդ սերնդի “F-22”-ի մեկ ժամվա թռիչքային ծախսը կազմում է 19.750 դոլար: Պարզ է, չէ՞, որ ամերիկյան նոր սերնդի կործանիչի շահագործումը ավելի թանկ է, քանի որ այն նոր սերնդի մեքենա է, ավելի քիչ է արտադրվել, հագեցած է ավելի թարմ սարքավորումներով, շահագործվում է ավելի լայն տիրույթներում, ընդ որում օգտագործելով օդային լիցքավորման կետեր, և այլն: Համեմատության համար նշենք, որ ամերիկյան կործանիչի քանակը կազմում է 190 միավոր, իսկ “Սու-30”-երի քանակն աշխարհում անցնում է 1000-ից, եթե չհաշվենք, որ շարժիչների ու այլ ծախսատար սարքավորումների հիման վրա ստեղծված “T-10C” պլատֆորմների ընդհանուր քանակը անցնում է մի քանի հազարը: Եվ վերջապես նշենք, որ “Սու-30ՍՄ”-ը 7-8 տոննա վառելիքը ծախսում է ոչ թե մեկ ժամում այլ՝ չորս-հինգ անգամ ավելի ժամանակահատվածում, ընդ որում նա կարող է թռչել ավելի քան երկու հազար կմ: Ռուսական այս կործանիչների շահագործման ընթացիք ծախսերը առնվազն 8-10 անգամ մեծ են ներկայացված: 9640 կգ վառելիքը ամենաթանկ գներով մոտավորապես արժի 12 000 ԱՄՆ դոլար, որը ինքնաթիռը սպառում է 3-4 ժամում: Հետևաբար մեկ ժամվա վառելիքի ծախսի գինը կազմում է մոտ 3 000 ԱՄՆ դոլար: Մնացած բոլոր ծախսերը գումարած մեկ ժամվա շահագործումը չի կարող գերազանցել 3 000 ԱՄՆ դոլարի կրկնակին: Այստեղ հեղինակը և այլոք հնարամտորեն նաև լռում են, որ այս կործանիչով մարտական ուսուցում է անցնում միաժամանակ երկու օդաչու, իսկ դա կրկնակի պակասեցնում է նախապատրաստության ծախսերը:
Ինչ վերաբերվում փոքր տարածքի խնդրին, որը հեղինակը բարձրացնում է Հայաստանի Հանրապետության պարագայում, ապա դա առհասարակ ծիծաղելի է: Նշված կործանիչի կտրուկ շրջադարձի շառավիղը կազմում է մի քանի հարյուր մետր, իսկ ոչ կտրուկ շրջադարձինը՝ երեք-չորս հազար մետր:
Ողջ վերոգրյալի կապակցությամբ ուզում եմ ավելացնել նաև հետևյալը: Միանշանակ է, որ Սու-30ՍՄ-ները չեն գործելու միայնակ, այլ դրանք պետք է կիրառվեն օդային այլ միջոցների հետ միասին մեկ համակարգում: Այսպես և ճիշտ է, և ապահովում է անհրաժեշտ ճկունություն, և այս ուղին ավելի քիչ ծախսատար է: Իրոք, ի դեմս Սու-30ՍՄ-ների, լավագույն հարվածային միջոցներով հակառակորդի ռազմական մեքենայի մեջքը կոտրելուց ու օդային ամուր գերակայություն հաստատելուց հետո մենք կարիք կունենաք գրոհիչների և նույնիսկ հարվածային ուղղաթիռների, որոնք ավարտին կհասցնեն հակառակորդի ջախջախումը: Այս առումով հատկանշական է, սակայն, որ ոչ մի գրոհիչ, առավել ևս՝ հարվածային ուղղաթիռ, չի կարող արդյունավետ գործել առանց օդային հստակ գերակայության հաստատման, քանզի հակառակ պարագայում այդ մեքենաները հակառակորդի կործանիչների համար ուղղակի շարժական թիրախներ կդառնան:
Այսպիսով անկասկած է, ու սա հստակորեն արտահայտված է ՀՀ զինված ուժերի զարգացման հայեցակարգում, որ մարտական ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները ևս պետք է կատարելագործվեն ու թարմացվեն, սակայն ամբողջ խնդիրն կրկին նրանում է, որ, եթե ունես նման մարտական սարքեր, ապա դրանց արդյունավետ կիրառման համար հարկավոր է գլխավոր շարակազմի մարտական պահապանման ապահովումն ի դեմս բազմաֆունկցիոնալ-կործանիչի, առանց որի բոլոր այլ սարքերը դատապարտված են: Եվ վերջապես պետք չէ, մոռանալ, որ մեր հակառակորդը ևս կործանիչներ ունի:
Որպես վերջաբան կրկին նշենք, որ պարոն Պողոսյանի ողջ հոդվածը հիմնված է Լյուդենդորֆյան` “պատրաստվել անցած պատերազմին” և Օգարկովյան “պատասխան կործանարար հարվածի” հայեցակարգերի խառնուրդի վրա: Այդ հոդվածում ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ պետք է զարգացնել համալիր գործիքակազմ, միավորել օդուժն ու ՀՕՊ-ը, այնտեղ չի խոսվում այն մասին, որ ԱԹՍ-ները պետք է զարգանան և, ցանցահարթակակենտրոն կիրառմամբ, այլ հարձակման միջոցների հետ միասին ենթարկեցվեն օդային գերակայության թագավորներին ի դեմս ապագա պատերազմների գլխավոր հարվածային հերոսի՝ բազմաֆունկցիոնալ կործանիչի: Այդ հոդվածում նաև ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ ՌԷՊ-ը վաղուց արդեն ընդամենը միայն մարտական ապահովում չէ, այլ առանձին մարտի մի տեսակ և, եթե այն չի իրականացվում վերևից ներքև, ապա քիչ արդյունավետ է: Պարոն Պողոսյանի մոտ նաև ոչ մի խոսք չկա համակարգային զարգացման մասին, չի ասվում, որ ակտիվ նախաձեռնողական ռազմավարությունը ենթադրում է նաև ցամաքային զորքերի այլ մոդել, որի կիրառությունը իր հերթին փոխում է շատ բան: Ցավոք նման բաներ պարոն Պողոսյանի մոտ չկան և չէին էլ կարող լինել, քանի որ դրա համար պետք է լինել համապատասխան մասնագետ:
Վերջում ավելացնեմ, որ, բնականաբար պետական գաղտնիքի պահպանման պայմանների ապահովմամբ, ՀՀ ՊՆ-ը միշտ բաց է նմանատիպ քննարկումների համար՝ բնականաբար ականջալուր լինելով և առնվազն պատրաստ լինելով քննարկել ՀՀ զինված ուժերի հզորացմանը միտված ամեն մի ողջամիտ առաջարկ:


Հարգանքներով`
Արծրուն Հովհաննիսյան


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է:
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

09/04/2019

Չեխական «DANA»-ները կհայտնվե՞ն Հայաստանում


Հայաստանի և Չեխիայի Հանրապտությունների միջև այսօր՝ ապրիլի 9-ին, կնքվել է «Ռազմատեխնիկական համագործակցության մասին» համաձայնագիր: Այս մասին համատեղ բրիֆինգի ընթացքում հայտարարեցին ՀՀ Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը և պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած՝ Չեխիայի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Լյուբոմիր Մետնարը:
  Հիշեցնենք, որ 2018թ.-ի փետրվարին չեխակական արտադրության «DANA» ինքնագնաց հրետանային համակարգեր էին հայտնվել Ադրբեջանի տարածքում: 
Սպուտնիկ Արմենիայի լրագրողի՝ Չեխիայի Պաշտպանության նախարարին ուղղված այն հարցին, թե ինչպես էր դա տեղի ունեցել և կա երաշխիք, որ հետագայում չի կրկնվի, կատակելով պատասխանեց Դավիթ Տոնյանը. «Այսինքն կհայտնվեն Հայատանի տարածքում»: (ժպտում է- Ի.Թ.), իսկ Լյուբոմիր Մետնարն ասաց, որ «DANA» համակարգերի մատակարարումը չի իրականացվել Չեխիայի կողմից, այլ իրականացվել է 3-րդ երկրների միջոցով. «Մենք կատարում ենք միջազգային էմբարգոյի բոլոր պահանջները»։

     Իննա Թումանյան




Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 

Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

03/04/2019

Վարչապետին են ներկայացվել ՀՀ ԶՈՒ-երի նորագույն ռազմական տեխնիկաները

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանի ուղեկցությամբ այցելել է «Բաղրամյան» զորավարժան:
Այստեղ վարչապետին են ներկայացվել ՀՀ ԶՈՒ-երի նորագույն ռազմական տեխնիկաները: Նիկոլ Փաշինյանը դիտակետից հետևել է նաև ռազմական տեխնիկաների ցուցադրական փորձարկումներին:




Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ վարչապետի պաշտոնական կայքը։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է:
 Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

24/03/2019

Մենք ուժեղացնում ենք ռազմատեխնիկայի որակական բաղադրիչը. ՊՆ

Մենք ռազմատեխնիկայի քանակական բաղադրիչը կփոխարինենք որակականով։
Այս մասին մարտի 22-ին Պաշտպանության եւ անվտանգության խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովի նիստում, բարեփոխումների իրականացման գործընթացի եւ ձեռք բերված արդյունքների մասին զեկույցի քննարկման ժամանակ ասել է Հայաստանի պաշտպանության փոխնախարար Գաբրիել Բալայանը, հայտնում է News.am-ը։
Նրա խոսքով՝ տեխնիկայի եւ սպառազինության ձեռքբերումը 2008 թվականի վերջին հետապնդել է որակական բաղադրիչը բարելավելու եւ հակառակորդի ուժերին ու միջոցներին դիմակայությունն ուժեղացնելու նպատակ։ «Այդ աշխատանքները տարվում են բավական ակտիվ։ Կատարվել են նաեւ աշխատանքներ՝ կապված համապատասխան հանդերձավորմամբ զինծառայողներին ապահովելու հետ, նրանց, ովքեր ծառայում են բարձրլեռնային պայմաններում։ Նրանց համար հատուկ առանձնացվել են բանակային տաք բաճկոններ եւ քուրքեր»,- պարզաբանել է Բալայանը։
Փոխնախարարը նշել է, որ սննդի կազմակերպումը կպատվիրակվի երրորդ անձանց՝ մասնավոր ընկերությունների, ինչի արդյունքում ոչ միայն կբարելավվի, այլեւ կընդլայնվի տեսականին։ Դա թույլ կտա ապահովել նաեւ համապատասխան կալորիականություն։ Ինչպես ճշգրտել է փոխնախարարը, այս տարի պատրաստվում են ծրագիրն իրականացնել մի քանի զորամասերում։ 

Նյութ՝ Artsakhpress.am կայքի։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

22/02/2019

Ինչ է անհրաժեշտ ռազմարդյունաբերական համալիրի զարգացման համար. Փաշինյանը թվարկեց պայմանները

News.am կայքը գրում է.
Ըստ էության` ռազմարդյունաբերական համալիրի զարգացման համար մեզ պետք է իրականացնել հետեւյալը. անհրաժեշտ է ունենալ մեր գիտական պոտենցիալի, մասնավոր ներդրումների եւ պետական կառավարման համակարգի շատ հստակ աշխատող մեխանիզմ, եւ առաջիկայում այս հարցը պետք է լինի մեր ուշադրության կենտրոնում: Իհարկե, մենք այս համատեքստում ենք դիտարկում նաեւ Հայաստանում բարձր տեխնոլոգիաների արդյունաբերության նախարարության ստեղծումը, որը կարեւոր, բայց ոչ բավարար պայման է, որպեսզի մենք կարողանանք ոլորտում լուրջ փոփոխությունների հասնել: Այստեղ շատ կարեւոր է մեր գիտական ներուժի հետ համագործակցության հարցը եւ նաեւ Պաշտպանության նախարարության, Գլխավոր շտաբի վերլուծական աշխատանքը մեր Զինված ուժերի կարիքների համար, որովհետեւ շատ կարեւոր է, որ նույնիսկ այն միջոցները` դրանք շատ են, թե քիչ են, իհարկե, կարեւոր է, որ շատ լինեն, բայց շատ լինելու պարագայում նաեւ պետք է թիրախները ճիշտ որոշվեն, պետք է ճիշտ որոշվի, թե մենք ինչ կարգի մշակումների, հետազոտությունների, արտադրանքի, սպառազինության եւ տեխնիկայի կարիք ունենք, եւ դրանց որ մասի մշակումը, արտադրությունը եւ արդիականացումը կարող ենք իրականացնել Հայաստանի Հանրապետությունում:
Ընդհանուր առմամբ, իհարկե, այսօր մենք որոշակի կարողություններ ունենք Հայաստանի Հանրապետությունում, բայց այդ կարողությունների ծավալը, թողունակությունը եւ իրական արտադրանքի ծավալը չի կարող գոհացուցիչ եւ բավարար թվալ: Ընդհանրապես, կարծում եմ, որ նաեւ այս ոլորտում, մյուս ոլորտներում նույնպես խնդիրները քննարկելիս մենք պետք է քննարկենք ոչ թե բարդությունները, թե ինչքան բարդ է այս կամ այն խնդիրը լուծելը, այլ պետք է ձեւակերպենք մեր նպատակները, եւ մեր բոլոր գործողությունները պետք է բխեն այդ նպատակներին հասնելու առաջնահերթությունից: Այն աշխարհաքաղաքական, ռազմաքաղաքական միջավայրը, որ այսօր կա մեր տարածաշրջանում, մեզ թույլ չի տալիս «յոլա գնալու» տրամաբանությամբ ապրել, որովհետեւ «յոլա գնալու» տրամաբանությամբ մենք ընդամենը սպառում ենք այս ռեսուրսները, որոնք ունենք:
Մենք պետք է մտածենք մեր ռեսուրսների զարգացման մասին եւ այստեղ պետք է անողոք լինենք առաջին հերթին ինքներս մեր նկատմամբ: Մենք պետք է, այո՛, գնանք շատ լուրջ, թեկուզ ոչ պոպուլյար, կամային լուծումների, որպեսզի համոզվենք, որ մեր պետական համակարգում ընդհանրապես պետական ֆինանսավորում ստացող որեւէ օղակ չկա, որը պարապ նստած է: Պարապ օղակները ծայրահեղ դաժանությամբ վերացնելը մեր ամենակարեւոր խնդիրն է` անկախ նրանից, թե դա որ ոլորտին է վերաբերում, առավել եւս՝ ռազմարդյունաբերության, տեխնոլոգիաների ոլորտներին: Մենք այստեղ պետք է կարողանանք իսկապես տեխնոլոգիական լուծումներ առաջարկել: Տեխնոլոգիական լուծում ասելով ես պատկերացնում եմ հետեւյալը` կարեւորը, կոպիտ ասած, ոչ թե տանկն է, այլ այն խնդիրը, որը մենք ուզում ենք լուծել տանկի միջոցով: Հետեւաբար, տանկը չէ կարեւորը, այլ խնդիրը եւ դրա լուծումը: Մեր մտածելակերպը պետք է լինի` գտնել մի միջոց, որը կլուծի այդ խնդիրը` անկախ նրանից` դրա անունը տանկ է, թե որեւէ ուրիշ բան:
Հետեւաբար, մեր տրամաբանությունը ռազմարդյունաբերության, գիտության, տեխնոլոգիայի ոլորտներում այսպես պետք է աշխատի. մենք պետք է հասկանանք մեր խնդիրները, մեր լուծումները եւ դուրս գանք այդ լուծումների, գործիքների վերաբերյալ եղած ավանդական պատկերացումներից, որպեսզի կարողանանք տեխնոլոգիական որոշակի առաջընթաց եւ փոփոխություն առաջնորդել: Որպես ամենավառ օրինակ` նամակի խնդիրը սովորաբար եղել է տեղեկատվությունը Ա կետից Բ կետը հասցնելը, բայց եթե մարդիկ ծրարի, թղթի եւ գրիչի տրամաբանությանը կպած մնային, մինչեւ հիմա էլեկտրոնային փոստը չէին ստեղծի: Մեր խնդիրն ահա այդպիսի փոփոխություն անելն է»:
ՀՀ ՊՆ ռազմարդյունաբերության պետական կոմիտեի նախագահ Ավետիք Քերոբյանը նշել է, որ ՀՀ ռազմարդյունաբերական համալիրի պատվիրակությունն այս տարի առաջին անգամ մասնակցել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններում 2 տարին մեկ անգամ կազմակերպվող ռազմական տեխնիկայի եւ սպառազինության IDEX համաշխարհային ցուցահանդեսին՝ առանձին տաղավարով: Նրա խոսքով՝ մեր տաղավարը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել, եւ Հայաստանի ցուցադրությունը գտնվել է ուշադրության կենտրոնում, ինչը պայմանավորված էր թե՛ հայկական կողմից ներկայացված ռազմական արտադրանքով, թե՛ ցուցահանդեսի բացման արարողությանը ՀՀ ՊՆ Պատվո պահակախմբի վաշտի, պաշտպանության ռազմական նվագախմբի եւ «Երեւանյան թմբուկներ» խմբի ցուցադրական ելույթներով: Ա. Քերոբյանը տեղեկացրել է, որ Միջին Արեւելքի ներդրողների շրջանում մեծ հետաքրքրություն կա հայկական ռազմական արտադրանքի նկատմամբ, ինչը լավ հիմք է ներդրումների ներգրավման եւ ՀՀ գիտատեխնոլոգիական արտադրանքի արտահանման շուկաները ընդլայնելու համար: 
Այնուհետեւ նիստի ընթացքում քննարկվել են ռազմարդյունաբերության համալիրի զարգացման ուղղված ծրագրերը եւ անելիքները:


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

18/02/2019

Հայաստանը մտադիր է գնել 12 միավոր Սու-30ՍՄ․ նախարար

Razm.info կայքը գրում է.
Հայաստանը նախատեսում է Ռուսաստանից պատվիրած 4 միավոր Սու-30ՍՄ կոծանիչները ստանալ 2019 թվականի վերջին, ծայրահեղ դեպքում՝ 2020 թվականի սկզբին։ Հայաստանը ընդհանուր  առմամբ ցանկանում է գնել 12 միավոր Սու–30ՍՄ կործանիչ։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը՝ IDEX-2019 ռազմական միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։
«Մենք շարունակում ենք այս խմբաքանակի մատակարարման շուրջ բանակցությունները։ Ամեն ինչ կախված է նրանից՝ ինչքան արագ այս պրոդուկտը պատրաստ կլինի, «ներմուծման փոխարինման» հետ հարցեր կան։ Առաջին խմբաքանակը պլանավորում ենք ստանալ այս տարի, կամ ծայրահեղ դեպքում՝ մյուս տարվա սկզբին»,–հայտնել էին, որ ՍՈւ-30ՍՄ կործանիչների ձեռքբերման վերաբերյալ պայմանագիրն արդեն ստորագրել է:

Ռազմինֆոն փորձել էր վերլուծել, թե արդյոք իսկապե՞ս Հայաստանին պետք է այդպիսի թանկ զենք։ Ի՞նչ առավելություններ այն կտա, ի՞նչ պոտենցիալ ռիսկեր է պարունակում։

Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

15/02/2019

Հայաստանի Զինված ուժերը համալրվել են հայրենական ԱՐՄԻ-55Մ անօդաչու թռչող սարքերով

News.am կայքը գրում է.

Հայաստանի Զինված ուժերը համալրվել են հայրենական անօդաչու թռչող սարքերի նոր խմբաքանակով։ NEWS.am-ի տեղեկատվությամբ՝ օրերս սկսվել է առաջնագծի զորամասերի համալրումը հայրենական արտադրության կատարելագործված ԱՐՄԻ-55Մ անօդաչու թռչող սարքերով։
Արդիականացված թռչող սարքն ունի թռիչքային եւ հետախուզական լայն հնարավորություններ։ Սարքի վրա գտնվող համակարգերը կառուցված են տարրերի նորագույն բազայի հիման վրա եւ ներառում են՝ ցածրաղմուկ շարժիչ, հզոր պրոցեսոր, GPS ընդունիչներ, իներցիալ նավիգացիոն համակարգ, հեռաչափման տվյալների մշակման համակարգ, իրական ժամանակի գեոտեղեկատվական համակարգ։ Անօդաչու սարքը կարող է հանդերձավորվել հայրենական արտադրության որակյալ ջերմացուցիչով։ Նորմալ արագությունը կազմում է 100-130 կիլոմետր ժամ, իսկ թռիչքի առավելագույն ժամանակը՝ մինչեւ 4 ժամ։ Այսինքն՝ մեկ թռիչքի համար անօդաչու սարքը կարող է կտրել 400-500 կիլոմետր։ Թռիչքը կարող է կառավարվել նաեւ ավտոմատ ռեժիմով՝ ըստ նշակետերի։ Օպերատորի հետ կապի առավելագույն հեռավորությունը 10  կիլոմետր է։ Անհրաժեշտության դեպքում հետախուզությունը կարող է վարվել նաեւ հակառակորդի տարածքի խորքում՝ 150-200 կիլոմետրի վրա։
АРМИ-55М-ը կփոխարինի նախորդին, որը լավ էր դրսեւորել իրեն թե՛ քարտեզագրական եւ թե՛ հետախուզական նպատակներով կիրառվելիս։ Ներկա պահին ինտենսիվ աշխատանքներ են տարվում նոր սերնդի անօդաչու թռչող սարքի, այդ թվում եւ հարվածող, նախագծման ուղղությամբ, որոնք իրենց թռիչքային-տեխնիկական բնութագրերով ոչնչով չեն զիջում արտասահմանյան արտադրության հայտնի մշակումներին։


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

06/02/2019

Զինված ուժերը կհամալրվեն գերճշգրիտ հեռահար հրթիռային հարվածների եւ ՀՕՊ արդի համալիրներով. Կառավարության ծրագիր

News.am կայքը գրում է.

Կառավարությունը միտված է զինված ուժերը համալրել գերճշգրիտ հեռահար հրթիռային հարվածների, հրետանային խոցման եւ հակաօդային պաշտպանության արդի համալիրներով, բազմաֆունկցիոնալ ավիացիայով եւ ավտոմատացված ու ռոբոտացված օդային եւ վերգետնյա համակարգերով՝ այդպիսով ավելացնելով անհրաժեշտ խորությամբ հետախուզության, զորաշարժի եւ կրակային խոցման հեռավորությունը, ճշգրտությունը եւ արդյունավետությունը: Այս մասին ասված է կառավարության ծրագրի պաշտպանության ոլորտի քաղաքականության բաժնում:
Ըստ այդմ, նշվում է, որ անվտանգության ապահովման կարեւորագույն բաղադրիչ է լինելու հայրենական ռազմական արդյունաբերության զարգացումը, ուշադրության կենտրոնում է մնալու տեխնիկական միջոցներով առաջնագծի հետեւողական համալրումը եւ մարտական հերթապահության արդյունավետությունն ու անվտանգության բարձրացումը։
Միջոցներ են ձեռնակվելու, որ զինված ուժերի կառավարման համակարգը լինի առավելապես ավտոմատացված, ունենա ժամանակակից ռազմական գործողություններ վարելու համար բավարար օպերատիվություն, կենսունակություն, շարժունակություն եւ տեխնոլոգիական գերակայություն ու  հագեցվածություն, ինչպես նաեւ կիբեռ- պաշտպանության ապահովման համար անհրաժեշտ կարողություններ, առաջնորդվի նախաձեռնողականության, արագ կողմնորոշվելու, որոշումներ կայացնելու եւ գործելու խթանմանը միտված «Հրամանատրում առաջադրանքի միջոցով» կառավարման ու ղեկավարման սկզբունքով:
Մարդկային կապիտալի զարգացման նպատակով անձնակազմի կառավարման, կրթության եւ պատրաստության ոլորտների բարեփոխումները  նպատակաուղղվելու են զինծառայողների կրթական ցենզի եւ ինտելեկտուալ մակարդակի բարձրացմանը, պետական կառավարման եւ քաղաքացիական հանրության կարող ուժերն առավելագույնս ներգրավելուն եւ առկա պրոֆեսիոնալ ռեսուրսը լավագույնս օգտագործելուն:
Կառավարությունը կյանքի է կոչելու արժանիքների վրա հիմնված եւ կրթական չափորոշիչների հետ փոխկապակցված ծառայողական առաջխաղացման քաղաքականությունը եւ զարգացնելու է պրոֆեսիոնալ սերժանտական համակարգը:
Կառավարությունը նախատեսում է զարգացնել զինծառայողների եւ նրանց ընտանիքի անդամների սոցիալական պաշտպանության համակարգը, երաշխավորել նրանց ամբողջական եւ որակյալ իրային ու պարենային բավարարումը: Սոցիալական պաշտպանվածության, զինվորական ծառայության գրավչության մակարդակի բարձրացման նպատակով նախատեսվում է իրականացնել բնակարանային եւ բժշկական ապահովման ծրագրեր։


Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`

05/02/2019

Su-30 կործանիչները մեծ ձեռքբերում են Հայաստանի համար. ՀՀ ՊՆ խոսնակ

 Azatutyun.am կայքը գրում է.
Հայաստանը Ռուսաստանից Su-30 (Су-30, Սու-30) մակնիշի 4 կործանիչ է գնել, «Ազատության» հետ զրույցում ասաց Պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը՝ նշելով, որ սա մեծ ձեռքբերում է Հայաստանի համար։
Հովհաննիսյանն ընդգծեց՝ չորս կործանիչները ձեռք են բերվել պայմանագրի նախնական փուլում, իսկ սա, ըստ ՊՆ խոսնակի, «Հայաստանի վերջնական ցանկությունը չէ»։
«Ազատություն». - Պարոն Հովհաննիսյան, «Կոմերսանտ»-ը տեղեկացրեց, որ Ռուսաստանը Հայաստանին է վաճառել չորս հատ Su-30 կործանիչներ՝ Ռուսաստանի ներքին գներով։ Պաշտպանության նախարարությունը դեռևս չի հաստատել այս տեղեկությունը։ Արդյո՞ք դա այդպես է, և կործանիչները ե՞րբ Հայաստանում կլինեն։
Հովհաննիսյան. - Այո՛, այսպես ասենք, պայմանագրի նախնական փուլում կլինի չորս մեքենա այս տարվա ընթացքում, երբ որ հստակ կունենանք, այդ ժամանակ կտեսնեք, բայց հասկանում եք, որ ինքնաթիռների ձեռքբերումը պատրաստի ապրանք չէ, որ գնաս, գնես, բերես։
«Ազատություն». - Պարոն Հովհաննիսյան, իսկապե՞ս ներքին գներով է վաճառվել, ինչպես որ թերթն էր տեղեկացնում, և որքա՞ն է կազմում վարկը, որի շրջանակներում ձեռք են բերվել կործանիչները։
Հովհաննիսյան. - Ներքին գները ևս որևէ հայտնություն չէին ներկայացնում իրենցից, որովհետև «Կոմերսանտ»-ի ներկայացրած և ինչ-որ առումով նաև ենթատեքստերն այնքան էլ ընդունելի ու հասկանալի չեն մեզ համար, որովհետև բանը նրանում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունն ուղիղ Ռուսաստանի հետ և ՀԱՊԿ շրջանակներում ունի համապատասխան պայմանագրաիրավական բազա, որով մենք վաղուց շատուշատ զինատեսակներ ձեռք էինք բերում ուղիղ արտադրողներից՝ ներքին գներով։
«Ազատություն». - Դա ՀԱՊԿ շրջանակներում, իսկ վարկային այդ միջոցի՞ մասին, որ խոսվում է, մոտավորապես 100 միլիոն դոլարի՞ մասին է խոսքը գնում։
Հովհաննիսյան. - Բերեք այստեղ ես գաղտնիքներ չբացեմ, որովհետև դրանք արդեն դասակարգված տեղեկատվություն են։
«Ազատություն». - Կարո՞ղ ենք ասել, որ այս կործանիչների ձեռքբերումով բալանսը, որի մասին հաճախ խոսվում էր, որ ուժերի միջև ռազմական բալանսը խախտված է, այժմ Հայաստանը ոչ միայն հավասարվել է, այլև գերազանցել է իր հնարավորություններով։
Հովհաննիսյան. - Գիտեք, ես չեմ ուզում, որ մենք շատ ֆիքսվենք նրբությունների վրա, որովհետև, երբ որ ես հիմա փորձեմ ու կարող եմ ինձ թույլ տալ մասնագիտական վերլուծություն կատարել, թե, օրինակ, Su-30-ն ինչ հնարավորություններ ունի, ինչպես կարող է կռվել, ինչեր կարող է անել, բնականաբար, կհայտնվի մեկը, որ կասի՝ «չորս հատը քիչ է», կհայտնվի մյուսն ու կասի՝ «չէ, գիտես ինչ կա, այնքան էլ այդպես չէ, էն մյուսն ավելի լավն է, քան էս մյուսը»։ Բայց որ նման բազմաֆունկցիոնալ ծանր, հզոր կործանիչը կարող է բալանս փոխել իր տեսակով՝ անկախ իր քանակից, և չորսը մեր վերջնական ցանկությունները չեն, դա ակնհայտ է։ Այսինքն՝ դա քննարկումից դուրս է, անգամ ամենաչարախոսը չի կարող այս երևույթը հաշվի չառնել։
«Ազատություն». - Ամեն դեպքում բավարա՞ր է բանակի առջև դրված խնդիրները լուծելու համար։
Հովհաննիսյան. - Ամեն դեպքում չորս հատը կարող է իրեն թույլ տալ իրավիճակ փոխել։
«Ազատություն»․ - Ադրբեջանն ունի՞ այսօրինակ կործանիչներ:
Հովհաննիսյան. - Ոչ միայն Ադրբեջանը չունի: Նման կործանիչներ տարածաշրջանում ոչ մի պետություն, բացի Պարսկաստանից, որը էդ որակի չի, էդ տեսակի չի․․․ դասակարգման տեսանկյունից ծանր կործանիչ է կոչվում ինքը: Երկշարժիչանի ծանր կործանիչ ունի միայն Պարսկաստանը, հին ամերիկյանի կործանիչներ են:
«Ազատություն»․ - Նոր իշխանությունների կողմից հատկապես այս կործանիչների ձեռք բերում ինչո՞վ էր պայմանավորված:
Հովհաննիսյան․ - Ես չեմ կարող խաղաքարտեր բացել հիմա ձեր առջև: Ես ինքս, որպես մասնագետ էդ ամեն ինչի համոզմունքը ունենալով, որ սա շատ ճիշտ որոշում է և այլն, բայց իմ զինանոցը ձեր առջև չեմ կարող բացել, թե ինչու, օրինակ, ՍՈւ-30, ոչ թե, օրինակ, ՄԻԳ-31: Էս հարցերը եթերային քննարկման հարցեր չեն:



Ծանուցում․ Կայքից մեջբերումներ անելիս հղումը www.banak.info-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցում առանց www.banak.info-ին հղման արգելվում է: 
Տեղեկացրու՛ ընկերներիդ`